De magie van nachtradio #NachtwachtAward

Na het succes van de eerste editie organiseert Spreekbuis.nl ook dit jaar De Nachtwacht Award. Afgelopen jaren vroegen we aan diverse (voormalig) ‘nachtwerkers’ wat de magie van nachtradio is:

Nachtradio is voor mij één van de mooiste soorten radio, omdat mensen echt aan het luisteren zijn. Je bent dus veel sneller verbonden, want deelt met elkaar het tijdstip dat waarop rest nog slaapt. Het is ook de ideale plek is om te experimenteren. Dat doe je prime time toch wat minder snel. Dus nieuwe muziek, live optredens en zoiets als een radiospelletje kan je er lekker testen.
Giel Beelen (NPO Radio 2) [2020]

Ik merk heel duidelijk dat mijn gasten in de nacht veel dichter bij hun gevoel zitten, ze zijn echt even uit de drukte van overdag gestapt. In de studio is het heerlijk rustig, zeker omdat mijn gast en ik de enigen zijn, want ik doe mijn eigen techniek en ik heb geen regisseur of producer. Dus de interviews zijn veel meer gelijkwaardige gesprekken tussen twee mensen.
Mischa Blok (NPO Radio 1) [2020]

‘Volgens mij ligt de magie van nachtradio in de intimiteit die ik eerder noemde. Er is nog een klein clubje mensen wakker en dat zorgt voor verbondenheid. Als je de radio ’s nachts aanzet, waan je je echt in de studio. Ook ligt het tempo ’s nachts lager, er is minder nieuws en gejaagdheid. In het donker is de wereld iets minder hard.’
(Anne Moraal – Voorheen nachtradio-presentatrice Nooit meer Slapen VPRO / NPO Radio 1) [2002]

‘Ik kan mij nog goed herinneren dat ik als kind hele voorstellingen had gemaakt in mijn hoofd over hoe de DJ, zijn sidekicks en de nieuwslezer(es) eruit zouden zien. Elkaar niet zien, en zeker zo laat in de nacht, dat maakt radio heel magisch en intiem. Nachtradio is dé plek met de ruimte voor bijzondere, vrolijke en droevige verhalen, de mensen die ik spreek lijken in de nacht opener omdat het voor mijn gevoel een gesprek is tussen mij en de luisteraar. Bijna alsof je met z’n tweeën aan het nachtbraken bent! iemand leren kennen, gaan meeleven en zien als een goeie vriend, terwijl je diegene voorbij zou lopen in de supermarkt omdat je alleen zijn of haar stem kent. Dat maakt radio magisch! ‘
(Yoeri Leeflang / 3FM) [2019]

‘Nachtradio geeft je het ‘wij tegen de wereld’ gevoel: terwijl iedereen slaapt, ben jij met de luisteraar wakker en hoeft niemand zich eenzaam te voelen. Nachten draaien is één grote speeltuin!’
(Sophie Hijlkema /3FM) [2019]

‘Nachtradio is letterlijk een andere wereld. Je hebt de vrijheid om te doen en laten wat je wil, er is ruimte voor veel meer gekkigheid omdat het kleinere aantal luisteraars vaak wel bereid is om te delen wat ze aan het doen zijn. De ene keer krijg je een chauffeur aan de lijn die perfect moppen kan tappen, de andere keer een dronken stapper die eigenlijk alleen nog maar met een dubbele tong kan praten. Het is in ieder geval altijd gezellig!’
(Desmond Baidjoe – voorheen nachtradio-dj Radio 538) [2019]

‘Je luisteraar is vaak alleen. De maker ook. Dat maakt de beleving van maken en luisteren veel intenser. Waar je overdag vaak nog andere dingen doet naast radio luisteren is dat in de nacht vaak anders.’
(Wouter van der Goes / NPO Radio 2 [2019]

‘Ik heb het idee dat er ’s nachts intensiever naar radio wordt geluisterd dan overdag. Je bent een soort maatje voor hele industrieën die aan het werk zijn of mensen die niet kunnen slapen. De nacht heeft sowieso een heel eigen sfeer. Voor de één is het domein voor uitspattingen, voor de ander juist voor de routine van het werk. Het is ook bij uitstek het moment voor de liefde. En net zo goed voor de eenzaamheid, die natuurlijk in wezen bij elkaar horen. Dat maakt het zo dankbaar om in de nacht te werken. Het leven is dan net even anders. En dat gebeurt gewoon, je hoeft er helemaal niets voor te doen.’ 
(Emmely de Wilt  / voorheen nachtradio-presentatrice bij NPO Radio 2)

‘Iedereen die ’s nachts luistert is lid van een geheime club. De club der nachtbrakers. De meeste nachtluisteraars zijn gewoon aan het werk. Wanneer je niet in de nacht werkt, besef je niet dat er ’s nachts zoveel gebeurt. Wij nachtwerkers weten dat en dat schept een soort band. Mede daardoor is nachtradio zo intiem. De teugels van de zender zijn wat gevierd, er kan veel meer.’
(Thomas van Vliet / NPO Radio 4) [2019]

‘Ik heb het idee dat je overdag aan meer regels moet voldoen. Je trekt namelijk een groter publiek aan. Je moet dan meer rekening houden met wat voor items je voorbereidt en hoe lang je praat. In de nacht mag je vrij zijn en af en toe ook op je bek gaan.’
(Tannaz Hajeby / vooheen nachtradio-presentatrice 3FM) [2019]

‘Het lijkt wel alsof de nacht “de paradijsvogel” in de luisteraar losmaakt. Soms in ultimo gedreven door alcoholische en/of geestverruimende middelen is er op de radio een zekere mate van vrijheid van spreken met en over elkaar en dat is soms net zo amusant als dat het storend is, maar tegelijkertijd is het in het holst van de nacht ook onderhoudend voor al diegenen die op dat moment -vaak solitair- de nacht doorbrengen’.
(Rick van Velthuysen / NPO Radio 2) [2019]

‘Omdat er relatief gezien zo weinig mensen wakker zijn is de band met je luisteraar heel anders. Overdag rijden er auto’s, zie je honderden kleuren, hoor je de vogels, toetert er iemand achter je of belt je vriend(in). ’s Nachts is het stil en kijk je in een kilometers lang zwart gat, waar af en toe een gele schelp langs de weg schittert. Dat is het enige. Voor veel mensen ben je ècht een maatje.’ 
(Bas Menting / Radio 538) [2019]

Die kom ik door omdat het een van de leukste dingen is om te doen! Vrijdagnacht is een magische nacht waarop écht alles kan en mag. Ik hou van improviseren en dat doen we dan ook! Ik neem blind de telefoon op en dan zien we wel.
(Rob Janssen / 3FM) [2019]

‘Je merkt al na een aantal weken dat er regelmatig dezelfde mensen terugkomen. Het is leuk om die weer te spreken. Het voelt als een café waar je zo af en toe binnenkomt voor een biertje of wijntje en lekkere muziek.’
(Marijn Kolkman / voorheen nachtradio-dj Qmusic en winnaar van de Nachtwacht Award 2019)

‘Dat wij er voor kunnen zorgen dat iemand lekkerder de nacht doorkomt en even goed gelachen heeft. Daar doe je het echt voor. De intimiteit die je ’s nachts met je luisteraar hebt ga je overdag niet vinden, maar ik ga er wel naar op zoek.’
(Anoul Hendriks / SLAM en voormalig 3FM nachtradio-dj) [2019]

‘De magie van nachtradio is toch wel de relatie die je met de mensen thuis opbouwt. Ik heb nu al een stoet aan trouwe luisteraars, die ook altijd mailt tijdens een uitzending. Ik probeer ze, zo nu en dan, deelgenoot te maken van een gesprek, door hun vragen aan mijn gast voor te leggen. Dat wordt gewaardeerd.’
Özcan Akyol, NPO Radio 1 dn winnaar van de Nachtwacht Award 2019

‘Ik heb altijd het idee dat mensen die luisteren alles wat voorbij komt veel beter horen, omdat ze niet tegelijkertijd heel veel andere dingen te doen hebben.’
(Astrid de Jong – Nachtzuster / NPO Radio 1) [2019]

‘Je creëert door de nachtradio een hele persoonlijke band met je luisteraar wat ervoor zorgt dat luisteraars op andere momenten van de dag ook reageren en zich betrokken voelen bij de zender.’
(Frank van ’t Hof – Funky Frank / NPO Radio 2) [2019]

‘Radio overdag is vluchtiger dan ’s nachts. Overdag heb je wel veel meer luisteraars, maar je hebt de luisteraar over het algemeen maar eventjes. Tijdens hun woon-werk ritten, of als je even hun aandacht weet te pakken op werk. De nachtluisteraar is over het algemeen langer bij je, waardoor je ook wat meer de tijd kunt nemen voor bepaalde onderwerpen.’
(Gido Kuin / Qmusic) [2019]

‘’s Nachts voelt het alsof je in een soort parallel universum bent. De wereld ziet er anders uit, de meeste mensen slapen en alleen een klein clubje nachtbrakers is nog actief. Op de radio probeer ik dat gevoel over te brengen. Wij nachtdieren houden elkaar gezelschap en je hoort gesprekken, muziek en verhalen die overdag nooit zouden kunnen.’
(Joost Schulte / 3FM) [2019]

‘Het is een grote misvatting dat niemand naar nachtradio luistert. Sommige mensen hebben echt geen idee dat de wereld gewoon doordraait als ze zelf liggen te snurken. Wat de magie van nachtradio is? Het is donker. Weinig mensen op de weg. Het heeft wat sereens de nacht. En het is dan erg leuk om mensen wakker te houden tijdens hun nachtdienst!
(Edwin Noorlander / voorheen nachtradio-dj bij Radio 538) [2019]

Bij 00-02u zit je precies op de rand van dag en nacht en dat is prachtig. Veel luisteraars hebben op dat moment een concert gezien, zijn bij vrienden langs geweest, zijn nog aan het studeren, komen terug van hun avonddienst of beginnen juist aan de nachtdienst en dan kun je de dag doornemen. Er is dan meer ruimte om dieper op verhalen in te gaan.
(Kevin van Arnhem / 3FM) [2019]

‘Er mag en kan meer in de nacht, er wordt aandachtiger geluisterd, er is een sterke band tussen de luisteraars en presentator, het is intiem en sfeervol. Via de nacht braken dj’s en presentatoren door als Gerard Ekdom, Giel Beelen, Coen Swijnenberg, Sander Lantinga, Tim Klijn, Bart Arens, Jan-Willem Roodbeen, Teun van de Keuken, Gijs Groenteman, Arjen Lubach, Paul Rabbering, Klaas van Kruistum, Patrick Kicken, Willemijn Veenhoven en vele, vele anderen.’
Arjan Snijders (organisator De Nachtwacht Award 2021)

Op Spreekbuis.nl/nachtwachtaward kan het publiek stemmen op haar favoriete nachtprogramma. Eind januari wordt de winnaar bekend gemaakt.

De Nachtwacht Award 2020 wordt mede mogelijk gemaakt door CodeKitchen, Arjan Snijders en Tens Media.

4 Comments

  1. Volgens mij zijn er twee groepen luisteraars. Tosca Hoogduin formuleerde het lang geleden aldus: “Voor wie wil gaan slapen, maar nog niet kan (nachtdienstwerkers). Voor wie kan gaan slapen, maar nog niet wil (nachtbrakers, soms ook mensen met een slaapstoornis)” Zo opende deze presentatrice (AVRO)altijd haar radioprogramma ‘Easy Listening’, op Hilversum 1, van 00.00 tot 01.00 uur. Ik geloof dat het jaren ’70 en ’80 was. Ik behoor tot de tweede categorie van nachtminnaars. Ik vind de periode tussen 00.00 en 06.00 uur eigenlijk het mooiste deel van het etmaal. De hectische menselijke mallemolen van overdag is tot stilstand gekomen of is nog niet begonnen. Nachtradio kenmerkt zich door een hoge graad van intimiteit, inhoudelijkheid, indringendheid en interesse. Onderwerpen, die overdag teveel concentratie, aandacht en tijd vragen, kunnen wel aan de orde gesteld worden. Er zijn luisteraars, die om uiteenlopende redenen niet (meer) werken en zich dus kunnen veroorloven uit te slapen en later op te staan. Deze groep heeft vaak ook meer tijd en gelegenheid na te denken over allerlei zaken. Lopend van natuurwetenschappelijke uitdagingen en ontdekkingen tot maatschappelijke verschijnselen en vraagstukken van vroeger en nu. Ik spreek en schrijf graag over sociale, politieke en culturele thema’s. Dus ik doe regelmatig mee aan interactieve ‘talk shows’, waarin ik altijd serieus word genomen en de ruimte krijg om mijn standpunt toe te lichten. Zonder dat ik onredelijk, onbillijk of onbeschoft bejegend wordt, zoals op internet (Facebook!) nogal eens gebeurt. Een bijzonder compliment gaat naar Morad Eluoakili van “Gaan” (BNN/VARA), die echt kampioen in geduld, verdraagzaamheid, minzaamheid en respect is. Jammer dat hij er op 11 december 2020 mee op gehouden is. Hij vond vier keer per week optreden ’s nachts van 4 tot 6 op den duur toch fysiek en mentaal te belastend worden. Het was kiezen tussen kwaliteit van radio of zijn gezondheid. Ik kan hem geen ongelijk geven. Jammer is het wel. Zijn opvolgers zullen moeite hebben om hem te evenaren. Want zo minzaam als Morad is niemand!

    • Ik betreur het zeer dat “onafhankelijk, kritisch en uitdagend” denken tegenwoordig gauw wordt weg gezet als verwerpelijk gedachtengoed van de “Linkse Kerk” of zelfs als “landverraad”. Ik heb niks tegen oprecht conservatisme, authentieke nostalgie en romantisering of idealisering van het verleden. Ik vertoon deze kenmerken zelf regelmatig. Maar de onverdraagzaamheid, haat en agressie, die nuancering van automatisch, gemakzuchtig, kleinburgerlijk redeneren tegenwoordig ontmoet, maken mij bezorgd en bedrukt.

    • @Paul.

      Inderdaad Paul.

      Ik hoor nu wel eens een “meisje” die trouwens ook veel te licht was om de nacht van het bestormen van het Capitool te “begeleiden.’

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*