Steeds meer mensen mijden het nieuws, maar volgens nieuw onderzoek is het te simpel om hen weg te zetten als ongeïnformeerd of ongeïnteresseerd. In het proefschrift Seeking Nuance in News Avoidance: Implications for Individuals, Journalism and Society onderzoekt Kiki de Bruin hoe nieuwsvermijding werkt en wat de gevolgen zijn voor burgers, journalistiek en samenleving.
De Bruin promoveert op donderdag 11 december 2025 aan Wageningen University. Haar onderzoek richt zich op de vraag wat nieuwsvermijding precies is en welke gevolgen dit heeft voor de manier waarop mensen geïnformeerd blijven, hun welzijn en hun maatschappelijke betrokkenheid.
Een van de belangrijkste conclusies is dat “de” nieuwsmijder niet bestaat. Nieuwsvermijding kent verschillende vormen. Sommige mensen vermijden nieuws tijdelijk omdat ze overbelast raken door negatieve berichtgeving of crisissituaties. Anderen beperken bewust hun nieuwsgebruik, maar blijven via sociale media, gesprekken, WhatsApp-groepen of andere kanalen toch op de hoogte van maatschappelijke onderwerpen.
Volgens De Bruin laat nieuwsvermijding vooral zien dat er diepere spanningen bestaan tussen publiek en journalistiek. Nieuws wordt vaak ervaren als negatief, overweldigend of weinig relevant voor het eigen leven. Tegelijk betekent het vermijden van traditioneel nieuws niet automatisch dat mensen volledig afhaken bij de samenleving. De onderzoeker stelt dat burgers in de huidige digitale informatiesamenleving ook via andere routes verbonden kunnen blijven met publieke kwesties.
Het proefschrift plaatst nieuwsvermijding in de context van een veranderend medialandschap, waarin traditionele nieuwsorganisaties hun poortwachtersrol deels zijn kwijtgeraakt. Sociale media, berichtenapps en algoritmische tijdlijnen zorgen ervoor dat nieuws en informatie mensen ook onbedoeld bereiken. Daardoor is de grens tussen nieuws consumeren en nieuws vermijden minder scherp dan vaak wordt aangenomen.
Voor journalistiek en nieuwsorganisaties ligt hier een belangrijke uitdaging. Als mensen nieuws mijden vanwege informatie-overload, emotionele vermoeidheid, wantrouwen of een gevoel van machteloosheid, raakt dat direct aan de legitimiteit en het bereik van de journalistiek. Volgens het proefschrift moeten media beter begrijpen waarom mensen afhaken en hoe zij nieuws relevanter, toegankelijker en minder overweldigend kunnen maken.
De Bruin concludeert dat nieuwsvermijding niet alleen als probleem moet worden gezien, maar ook als signaal. Het laat zien dat nieuwsgebruik in een digitale samenleving complexer is geworden. Voor de democratie blijft de kernvraag of burgers voldoende geïnformeerd blijven om mee te kunnen doen aan het publieke debat. Het antwoord daarop is volgens dit onderzoek genuanceerder dan vaak wordt gedacht.
Bron: proefschrift Seeking Nuance in News Avoidance van Kiki de Bruin. In het document staat onder meer dat 40% van de wereldwijde nieuwsconsumenten en 32% van de Nederlandse nieuwsconsumenten soms of vaak nieuws vermijdt, en dat nieuwsvermijding vaak samenhangt met negativiteit, informatie-overload, emotionele vermoeidheid en machteloosheid. Het proefschrift formuleert als hoofdvraag wat nieuwsvermijding is en wat de gevolgen zijn voor geïnformeerdheid, welzijn en maatschappelijke betrokkenheid.
WAARDEER DIT ARTIKEL!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage, dan kan dat. Zo help je onafhankelijke mediajournalistiek in stand houden.
