Blog Govert van Brakel: Ici Radio Tour de France

Eerder schreef ik hier over Jan Cottaar, een toonaangevende journalist die met gezag in zijn krant (NRC), in boeken en op de radio de wielersport voor het voetlicht bracht. Voor de KRO toog hij in de jaren vijftig naar Frankrijk. In de namiddag en vooravond hing het land aan zijn lippen voor het dagelijkse verslag van de etappe.

Het waren de jaren van de flamboyante ploegleider Kees Pellenaars en succesvolle renners als Wim van Est, Wout Wagtmans, Jan Nolten, Henk Faanhof en Daan de Groot. De Nederlandse radio profiteerde van hun dagoverwinningen. Er werd massaal geluisterd. In tegenstelling tot nu, waarin etappes van kop tot staart rechtstreeks worden gevolgd was het destijds behelpen voor de verslaggever. Er was druk telefonisch overleg met Hilversum over het moment waarop de renners de finish naderden en wanneer het lopende programma moest worden onderbroken voor het verslag van Cottaar. Natuurlijk wilde hij op tijd de uitzending in. Het bracht Cottaar soms in de problemen. Bijvoorbeeld op die gedenkwaardige dag in juli 1955 toen onze Tourdebutant Daan de Groot met een voorsprong van maar liefst 20 minuten op het peloton de etappe van Millau naar Albi op zijn naam schreef. Later zou Cottaar zeggen dat dit het ergste was wat hij ooit beleefd had. Waar moest hij de tijd mee vullen? Vandaag zou de verslaggever terugschakelen naar Hilversum. In de jaren vijftig was dat geen optie. Het leggen van verbindingen was geen vanzelfsprekendheid. Integendeel.

Cottaar bleef dus in de ether, maar met lege handen. “Ik sprak over de kastelen, de dalen, de bergen, de rivieren, de etappe van gisteren en over die van morgen. Op het laatst weet je niet meer waar je het nog over moet hebben. Toen Cottaar stopte als tourverslaggever droeg hij het stokje over aan de joviale, maar minder goed ingevoerde Barend Barendse.
De KRO voor wie hij de Ronde versloeg wilde van Barend af. De omroep zocht een echte wielerkenner. Dat werd Piet Hack (1926-1965), man van het West-Brabantse land, de streek die het peloton zo rijkelijk voorzag van tourhelden als de gebroeders Van Schendel, Wout Wagtmans, Wim van Est, Bas Maliepaard, Cees Haast. Hack kende hen persoonlijk en wist wat ze konden. Zijn liefde voor de wielersport en de kennis die hij bezat etaleerde hij in het Dagblad De Stem in Breda waar hij chef was van de sportredactie. In 1965 stapte hij over naar de KRO. De bedoeling was dat hij Barend Barendse zou vervangen. Frankrijk heeft hij niet gehaald. In juni van dat jaar kreeg hij een fatale hartstilstand.

De KRO zat met de handen in het haar. Met spoed moest een vervanger worden gevonden. Zou het wat zijn voor die jongeman die hier af en toe als freelancer zijn gezicht laat zien op de sportredactie?, vroeg de programmaleiding zich af. Hoe heet hij ook alweer? Hij is net begonnen op de sportredactie van De Volkskrant. Oh, Theo Koomen. Ja, we kunnen het proberen…

( Foto: Jan Cottaar op de rug gezien, 1958. Privéarchief fam. Cottaar)