‘Gemeente moet niet de opdrachtgever van lokale journalistiek zijn’

De professionalisering van de lokale publieke omroep mag niet leiden tot een grotere afhankelijkheid van gemeenten. Dat stelt Raymond Janssen, directeur/hoofdredacteur van Omroep Land van Cuijk, in een bijdrage op LinkedIn.

Volgens Janssen gaat de discussie over de toekomst van lokale omroepen niet alleen over schaal, kwaliteit en organisatie, maar ook over afstand. Lokale journalistiek moet volgens hem haar controlerende taak vrij en onafhankelijk kunnen uitvoeren. Juist daarom is de manier waarop lokale omroepen worden gefinancierd cruciaal.

Hij wijst erop dat een kwetsbare situatie ontstaat wanneer een lokale omroep de gemeenteraad moet controleren, het college kritisch moet volgen en bestuurlijke keuzes moet onderzoeken, terwijl diezelfde gemeente een rol speelt in de financiering. Dat hoeft volgens Janssen niet te betekenen dat gemeenten verkeerde bedoelingen hebben, maar de afhankelijkheidsrelatie blijft problematisch.

De meest zuivere oplossing zou volgens hem zijn dat het Rijk de lokale publieke mediaopdracht volledig, structureel en rechtstreeks financiert. Niet via projectsubsidies, tijdelijke regelingen of lokale onderhandelingstafels, maar als democratische basisvoorziening.

In de nieuwe inrichting van het lokale publieke mediabestel komt er wel een landelijke basis, maar aanvullende gemeentelijke financiering blijft mogelijk. Juist die aanvullende financiering vraagt volgens Janssen om duidelijke grenzen. Gemeenten zouden niet zomaar moeten kunnen sturen via opdrachten, projecten of gewenste activiteiten, omdat een omroep dan te makkelijk richting uitvoerder van gemeentelijk beleid of communicatie verschuift.

Als gemeenten aanvullend financieren, moet dat volgens Janssen vooraf, transparant en op afstand gebeuren. Alleen met algemene voorwaarden, zonder inhoudelijke inmenging en met volledige bescherming van de redactionele onafhankelijkheid.