Constructieve journalistiek kan helpen om jongere nieuwsgebruikers sterker bij nieuws te betrekken. Dat blijkt uit onderzoek van Liesbeth Hermans en Tineke Prins van Hogeschool Windesheim naar de effecten van constructieve berichtgeving op millennials. In het onderzoek kregen 341 Nederlandse respondenten van 20 tot 40 jaar een nieuwsartikel te lezen in een traditionele of constructieve versie. De artikelen gingen over onderwerpen als burn-out onder jongeren, plasticsoep en het Great Barrier Reef. In de constructieve versies werden onder meer oplossingsgerichte informatie, hoopvolle elementen en toekomstgerichte invalshoeken toegevoegd.
De uitkomst is duidelijk: lezers van constructieve nieuwsartikelen ervoeren minder negatieve emoties en juist meer positieve en inspirerende emoties dan lezers van niet-constructieve artikelen. Ook klikten zij vaker op de ‘like’-knop onder het artikel. Andere vormen van online betrokkenheid, zoals delen, reageren of actie ondernemen, namen niet significant toe. Volgens de onderzoekers is dit relevant omdat millennials vaak een kloof ervaren tussen wat zij van nieuws verwachten en wat professionele journalistiek biedt. Jongere generaties vinden nieuws regelmatig te negatief, te weinig relevant voor hun eigen leven en te weinig gericht op mogelijke oplossingen. Constructieve journalistiek kan volgens het onderzoek een manier zijn om die afstand te verkleinen.
Het onderzoek uit 2025 sluit aan bij recente onderzoeken van Reuters Institute, het Commissariaat voor de Media en de Monitor Jongeren en Nieuws van Windesheim. Daaruit blijkt dat nieuwsinteresse onder jongere doelgroepen onder druk staat en dat nieuwsmijding toeneemt. Vooral negativiteit, herhaling en een gevoel van machteloosheid worden vaak genoemd als redenen om nieuws bewust te mijden.
Opvallend is dat het effect van constructieve journalistiek sterker lijkt wanneer het onderwerp aansluit bij de leefwereld van de lezer. In het experiment riep het artikel over burn-out onder jongeren de meeste positieve emoties op. De onderzoekers concluderen daarom dat constructieve journalistiek vooral kansrijk is wanneer nieuws niet alleen oplossingsgericht is, maar ook persoonlijk relevant wordt gemaakt.
Constructieve journalistiek betekent volgens de onderzoekers niet dat journalistiek problemen moet vermijden of nieuws mooier moet maken dan het is. Het gaat er juist om dat nieuws naast problemen ook context, perspectief en mogelijke oplossingsrichtingen biedt. Daarmee kan journalistiek mensen informeren zonder hen alleen met negatieve gevoelens of machteloosheid achter te laten. Voor nieuwsmedia is dat een belangrijk signaal. Wie jongere generaties wil bereiken, moet niet alleen investeren in nieuwe platforms als TikTok, Instagram of YouTube, maar ook kritisch kijken naar toon, relevantie en vorm van berichtgeving.
WAARDEER DIT ARTIKEL!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage, dan kan dat. Zo help je onafhankelijke mediajournalistiek in stand houden.
