Wie kent het programma van de EO De Muzikale Fruitmand niet? Al 55 jaar het vertrouwde verzoekprogramma van de EO op zaterdag- en zondagavond voor het geestelijke welzijn. Maar tegenwoordig zijn er meer fruitmanden in omloop dan alleen die op de radio. Op het Mediapark staan ze op veel werkplekken. Kisten en schalen vol met bananen, appels, tomaten, mandarijnen, druiven. Ales bedoeld om het “vitale welzijn” van medewerkers te stimuleren. Wat minder bekend is: een fruitmand kan óók leiden tot een juridische bananenschil.
Vorige maand oordeelde het Gerechtshof Arnhem over een aparte kwestie. Kan het meenemen van een paar stuks fruit van het werk leiden tot ontslag op staande voet?
Bij een autoverhuurbedrijf gold een streng zero‑tolerancebeleid voor fraude en diefstal en de waarde van het gestolen goed deed er niet toe. Elke maandag werden er fruitmanden neergezet ter bevordering van de gezondheid van de medewerkers. De interne mail was duidelijk: “Grijp elke ochtend je favoriete stuk fruit en laat ons samen werken aan een gezondere levensstijl.”
Tot zover niets aan de hand. Maar toen pakte een student die als weekendkracht bij het bedrijf werkte aan het einde van zijn dienst een paar stuks fruit uit de mand. Vanwege de Ramadan mocht hij het nog niet tijdens zijn dienst eten en nam daarom het fruit mee naar huis. De bewakingscamera registreerde het en de werkgever dus ook. En binnen de kortste keren stond de student op straat. Ontslag op staande voet.
De student vocht het ontslag aan, alleen de kantonrechter gaf de werkgever gelijk. Zero tolerance is zero tolerance. Maar de student ging in hoger beroep en daar gebeurde iets interessants. Het Hof kantelde het perspectief en weliswaar vonden de rechters het oncollegiaal van de student, maar er was geen dringende reden voor ontslag op staande voet. Uit interne mail leidde het Hof af dat het fruit bedoeld was om gratis door medewerkers te worden opgegeten. Nergens stond dat je maar één stuk per dag mocht pakken en nergens stond dat je het fruit niet mee naar huis mocht nemen. En nergens stond dat het meenemen van fruit gelijkstond aan diefstal. Dus geen reden voor de zwaarste sanctie die het arbeidsrecht kent, ontslag op staande voet. Een waarschuwing had volstaan.
En nu even eerlijk…
Laat ik maar meteen bekennen. Ook ik heb me op het Mediapark wel eens laten verleiden tot het pakken van een extra banaan, appel of tomaat en soms zelfs tot een sinaasappel, als deze er op donderdag nog steeds lag te verpieteren. Ben ik de enige geweest?
De fruitmand is een sympathiek gebaar, maar juridisch gezien kan er dus een risicovolle kant aan zitten. Waar de EO al decennia een standvastige muzikale fruitmand verzorgt, is er op het Mediapark voor je het weet een juridische fruitmand, waar een banaan soms meer juridische lading heeft dan je denkt en je over uit kunt glijden.
