AVROTROS zegt opnieuw nee tegen Songfestival: wat betekent dit voor de relatie tussen NPO en EBU?

AVROTROS gaat ook in 2027 het Eurovisie Songfestival niet organiseren of namens Nederland deelnemen. Daarmee duurt het conflict tussen de omroep en de European Broadcasting Union (EBU) voort. De gevolgen reiken mogelijk verder dan AVROTROS alleen, omdat ook de NPO zich opnieuw moet uitspreken over de Nederlandse positie binnen het Songfestival.

AVROTROS stelt dat er nog altijd onvoldoende vertrouwen is in de manier waarop de EBU het festival organiseert. De omroep heeft onder meer kritiek op de transparantie van de regels en op de vraag of het apolitieke en neutrale karakter van het Songfestival voldoende kan worden gegarandeerd.

Formeel betekent het besluit niet dat de relatie tussen de Nederlandse publieke omroep en de EBU wordt verbroken. De samenwerking met de EBU is veel breder dan het Songfestival. Nederlandse publieke omroepen werken binnen de Europese organisatie onder meer samen op het gebied van nieuwsuitwisseling, sportrechten, radio, technologie en programma-uitwisseling.

Toch ontstaat er voor de NPO een ongemakkelijke situatie. In 2026 besloot de publieke omroep het Songfestival ondanks het ontbreken van een Nederlandse inzending wel uit te zenden, via NOS en NTR. Nu AVROTROS opnieuw niet wil deelnemen, moet de NPO bepalen hoe zij in 2027 verder wil. Een mogelijkheid is opnieuw alleen uitzenden zonder Nederlandse kandidaat. Een andere optie is dat een andere publieke omroep de Nederlandse deelname op zich neemt. Juridisch staat niets in de weg dat een andere omroep binnen het publieke bestel namens Nederland deelneemt. Vorige week liet Omroep Max-baas Jan Slagter echter al weten dat hij ‘niet staat te springen’ om het stokje van AvroTros over te nemen.

Wanneer de NPO een andere omroep zoekt om Nederland toch te laten deelnemen, maakt zij duidelijk dat het standpunt van AVROTROS niet automatisch het standpunt van de gehele publieke omroep is. Juist die keuze zegt veel over de relatie tussen NPO en EBU. Besluit de NPO daarentegen dat Nederland opnieuw helemaal niet deelneemt, dan krijgt het conflict een bredere betekenis. Wat begon als een principieel standpunt van AVROTROS wordt dan steeds meer een kwestie tussen de Nederlandse publieke omroep en de EBU.

Nederland heeft traditioneel een belangrijke positie binnen het Eurovisie Songfestival. AVROTROS is vertegenwoordigd in de Eurovision Song Contest Reference Group, waarin deelnemende omroepen meepraten over de ontwikkeling en toekomst van het festival. Langdurige afwezigheid kan daardoor uiteindelijk ook gevolgen hebben voor de Nederlandse invloed binnen de organisatie van Eurovision. Voorlopig lijkt vooral de relatie tussen AVROTROS en de EBU onder druk te staan. De bredere relatie tussen NPO en EBU hoeft daar niet direct onder te lijden, omdat de samenwerking veel verder gaat dan het Songfestival.
De belangrijkste keuze voor de NPO is nu of zij het standpunt van AVROTROS volgt, of onderzoekt of Nederland via een andere publieke omroep alsnog aan het Songfestival kan deelnemen.