De meeste consumenten denken nog steeds dat ze een televisie kopen zoals vroeger een koelkast: één keer betalen, neerzetten, jarenlang gebruiken. Klaar. Maar dat beeld is hopeloos verouderd. De moderne smart-tv is allang geen gewoon elektronisch apparaat meer dat je voor een paar honderd euro koopt, maar een lucratieve verdienmachine waarin fabrikanten via slimme verdienmodellen jarenlang blijven verdienen.
Samsung, LG Electronics, TCL en Hisense weten al jaren dat de marges op televisies onder druk staan. Schermen zijn goedkoper geworden, concurrentie is moordend en consumenten vervangen hun toestel minder vaak. Met alleen hardware valt nauwelijks nog een serieus verdienmodel te bouwen.
Het verdienmodel heeft zich daarom van de fabriek en de winkel naar de woonkamer verplaatst.
Eerst is daar FAST: gratis streamingkanalen met reclame die prominent op het homescreen staan. Oude films, nieuws, reality, themakanalen en eindeloze lean-back content, waarin elke kijkminuut advertentiegeld kan opleveren.
Het tweede verdienmodel is de appstore. Downloadt u Netflix, YouTube, Disney+, Spotify of een gaming-app? Dan ontstaat vaak opnieuw economische waarde voor de fabrikant. Via deals over zichtbaarheid, promotie, abonnementskoppelingen, advertentieruimte of revenue sharing. De smart-tv is daarmee veranderd in een soort ‘winkelcentrum’ waar de eigenaar op meerdere plekken de huur int.
Het derde verdienmodel is data. Wat kijk je? Hoe laat? Welke apps open je eerst? Hoe lang blijf je hangen en waar en wanneer haak je af? Welke genres werken? Binnen privacyregels is dat goud waard. Niet alleen voor advertenties, maar ook voor productontwikkeling, aanbevelingen en uiteraard de commerciële onderhandeling met streamingdiensten.
Machtsverschuiving
Vroeger zaten omroepen en providers tussen maker en kijker. Nu zit steeds vaker het besturingssysteem ertussen. Het startscherm bepaalt wat zichtbaar is. Niet Hilversum, maar de interface van de fabrikant of platform beslist welke tegel bovenaan staat.
Daarmee ontstaat feitelijk een walled garden: een gesloten ecosysteem waarin de fabrikant in hoge mate bepaalt welke diensten zichtbaar zijn, welke app snel wordt gevonden en wie prominente schermruimte krijgt. Voor streaming- en tv-platforms kan die positie direct bepalend zijn voor groei of achterstand. In markten waar Samsung Electronics een marktaandeel van rond de 50 procent heeft, is een sterke plek binnen dat ecosysteem voor veel aanbieders inmiddels van strategisch levensbelang. Inmiddels groeit ook in Brussel het besef dat smart-tv-platformen meer zijn dan apparaten. In maart 2026 vroegen Europese mediapartijen om scherpere regels voor onder meer Samsung Electronics en Google als digitale poortwachters.
Voor streamingplatforms is hun concurrent dus niet alleen de andere zender of streamingdienst. Het is ook de fabrikant of platform die distributeur, advertentieverkoper én poortwachter is geworden.
TV-fabrikanten hebben hiermee een meervoudig businessmodel gecreëerd. Ze verdienen eerst aan de verkoop van het toestel, daarna aan advertenties, apps, deals, data en schermpositie.
Dit verklaart waarom een televisie vandaag de dag in directe euro’s grofweg 70 procent goedkoper is dan twintig jaar geleden, terwijl je er tien tot twintig keer zoveel techniek voor terugkrijgt: grotere schermen, hogere resolutie en uitgebreide smart-functies. Wie voor het komende WK voetbal een straatfeest organiseert en een 65 inch-tv voor minder dan 500 euro koopt, hoeft daar vanaf nu niet meer verbaasd van op te kijken.
Geef als eerste een reactie