Donderdagavond 18 juni van 22.15 – 23.15 uur op ZDF, zoals vrijwel elke donderdagavond, het politiek-journalistieke discussieprogramma Maybrit Illner, genoemd naar de moderator. Een uur lang uitermate boeiende uitwisseling van inzichten en analyses over het thema ‘Trumps vrede met Iran: ramp of doorbraak?’ Onder leiding van deze altijd uitstekend ingevoerde moderator discussieerde CDU-politicus en buitenlandspecialist Norbert Röttgen, altijd goed voor een gloedvol betoog en ditmaal met afwijkende standpunten van de bondskanselier en minister van buitenlandse zaken, beiden ook CDU.
Minu Barati, Duits-Iraanse filmproducent en auteur. Nicole Deitelhoff, professor Internationale Betrekkingen en directeur van het instituut voor onderzoek naar vrede en conflict. Guido Steinberg, islamwetenschapper en Midden-Oostenexpert en Elmar Theveßen, hoofd van de ZDF-studio in Washington. Stuk voor stuk uitmuntende deskundigen. Vooral Barati en Theveßen sprongen eruit.
Barati door uiting te geven aan het lot en lijden van de bevolking van Iran, en ook Libanon, de Westbank en Gaza. Barati belichtte wat oorlog met mensen doet, heel terecht, want daar wordt zeker ook hier in Nederland nagenoeg volledig aan voorbijgegaan: de menselijke tragedie die zich in oorlogsgebieden voltrekt. Al te vaak gaat het in berichtgeving om abstracte getallen en economische gevolgen. Wat dit alles met mensen doet, is kennelijk bijzaak. Volledig ten onrechte!
Theveßen is een voortreffelijke Duitse journalist in de VS, buitengewoon goed ingevoerd en in staat complexe zaken haarfijn en duidelijk uit te leggen. Als uit zijn mond komt dat Trump en het Witte Huis volledig in paniek zijn over het verloop van de oorlog met Iran, dan kun je daarvan op aan. Het cynisme van wereldpolitiek werd haarfijn blootgelegd: de totale paniek in het Witte Huis: niet over het menselijke leed maar over.. de benzineprijs, want daar hangt vanaf of Trump in november bij tussentijdse verkiezingen zijn machtsbasis behoudt.
En de dubbele houding van Friedrich Merz, Emmanuel Macron en Europa überhaupt ten opzichte van Trump: paaien met een voetbalshirt, applaudisseren in Versailles wanneer Trump daar het Memorandum of Understanding met Iran ondertekent. Doen deze politici zichzelf niet vreselijk veel geweld aan en verafschuwen zij in werkelijkheid Trump en Netanyahu niet hardgrondig? Maar het hemd is nader dan de rok, want Trump moet met betrekking tot Oekraïne en onszelf in Europa ten koste van alles binnen boord gehouden worden. Dat het Iraanse volk dit moet bezuren, is de prijs die we er kennelijk voor over hebben.
Het was overduidelijk aan het gezicht van Minu Barati af te lezen: eerst de volstrekt loze belofte van Trump voor het Iraanse volk op te komen en nu ruim baan — en geld! — voor het regime dat het Iraanse volk al tientallen jaren onderdrukt. Dit is een schoolvoorbeeld voor hoe het kan en ook hier zou moeten: serieuze maatschappelijke onderwerpen analyseren met mensen die zich erin verdiepen en erover nadenken. Het zou kunnen, en op de radio en in podcasts hoor je regelmatig informatie van kwaliteit.
Maar op het bepalende beeldmedium televisie moeten we het hier te vaak met te veel onderbuiken doen. Waarom hier ook niet wekelijks een discussieprogramma van een uur over een relevant binnen- of buitenlands thema met deskundigen vanuit in ieder geval journalistiek, wetenschap en politiek? Deskundigen die iets zinnigs te vertellen hebben. Sjoerd den Daas bijvoorbeeld straalt uit veel meer te kunnen bijdragen dan korte statements in het journaal. Rob de Wijk ligt natuurlijk voor de hand, en hoeveel ervaren voormalige ambassadeurs zijn er niet. Dit zijn maar enkele voorbeelden. Vrouwen en mannen die op hun terrein werkelijk iets te vertellen hebben te over. Iets voor Mariëlle Tweebeeke om te modereren?
