Het sociale karakter van online netwerken verdwijnt in rap tempo door de toenemende invloed van winstgedreven algoritmes. Uit het nieuwe onderzoek “Stuck on You” van denktank IPPR blijkt dat gebruikers steeds minder berichten van bekende personen in hun overzicht krijgen. Gemiddeld is inmiddels slechts achttien procent van de inhoud afkomstig van vrienden of familie, terwijl commerciële content en influencers in de tijdlijn domineren. Deze ontwikkeling heeft een diepe impact op de journalistiek, omdat nieuwsorganisaties gedwongen worden te concurreren in een omgeving die verslaving verkiest boven informatie.
Het onderzoek wijst uit dat algoritmes die gericht zijn op maximale schermtijd een directe bedreiging vormen voor de kwaliteit van de nieuwsconsumptie. Omdat platforms interactie belonen, krijgen sensationele en emotionele berichten vaak voorrang op feitelijke en diepgaande verslaggeving. Dit dwingt media om hun redactionele keuzes aan te passen aan de logica van het algoritme om nog zichtbaar te blijven voor het grote publiek. Hierdoor ontstaat een versnipperd informatieveld waarin verschillende groepen burgers nauwelijks nog dezelfde feiten onder ogen krijgen.
Om de maatschappelijke rol van het nieuws te beschermen, pleit het rapport voor de ontwikkeling van een publiek sociale mediaplatform onder leiding van onafhankelijke Europese omroepen. Daarnaast adviseert het IPPR om wetgeving aan te scherpen, zodat platforms verplicht worden om berichten van algemeen belang prominenter te tonen. Volgens onderzoeker Sofia Ropek-Hewson is het essentieel dat de digitale publieke ruimte weer transparant wordt en gebaseerd is op gedeelde waarden. Alleen door de macht van commerciële algoritmes in te perken, kan volgens Ropek-Hewson de journalistiek haar verbindende rol in de samenleving weer terugwinnen.
