De discussie over betaalde sociale media laait opnieuw op. Aanleiding zijn nieuwe abonnementsvormen van Meta en de snel oplopende kosten voor kunstmatige intelligentie. Waar Facebook, Instagram, X en andere platforms jarenlang grotendeels gratis toegankelijk waren, zoeken techbedrijven steeds nadrukkelijker naar manieren om dure AI-functies terug te verdienen.
Elon Musk stelde al in 2023 dat betaalde toegang uiteindelijk noodzakelijk kan worden om bots en nepaccounts tegen te gaan. Volgens de eigenaar van X wordt het door AI steeds eenvoudiger en goedkoper om grote aantallen menselijk ogende bots aan te maken. Een kleine maandelijkse bijdrage zou volgens Musk de kosten voor kwaadwillenden fors verhogen.
Mark Zuckerberg hield tot nu toe juist vast aan het principe dat er altijd een gratis versie van Facebook moet blijven bestaan. Dat is ook logisch: Meta haalt het overgrote deel van zijn inkomsten uit advertenties en is daarvoor afhankelijk van een enorm bereik. Met meer dan 3 miljard actieve gebruikers zou verplichte betaalde toegang een groot risico vormen.
Tot nu toe blijkt de bereidheid om voor sociale media te betalen beperkt. Abonnementen als X Premium, Snapchat+ en Meta Verified worden slechts door een klein deel van de gebruikers afgenomen. SuperGrok van X kost bijvoorbeeld €35 per maand. YouTube Premium en LinkedIn Premium doen het relatief beter, maar ook daar blijft gratis gebruik de basis.
Volgens Social Media Today ligt het daarom niet voor de hand dat platforms massaal geld gaan vragen voor toegang tot hun apps. Waarschijnlijker is dat gebruikers steeds vaker moeten betalen voor extra AI-functies. De ontwikkeling en het onderhoud van AI-diensten kosten techbedrijven miljarden. Meta investeert fors in AI-datacenters, terwijl ook xAI van Musk volgens eerdere berichten enorme maandelijkse kosten maakt.
Voor Europa geldt bovendien een aparte dynamiek. Platforms moeten gebruikers daar vaker een betaalde optie aanbieden als alternatief voor gepersonaliseerde advertenties op basis van persoonlijke data. Daardoor kan betaalde sociale media in Europa zichtbaarder worden, maar voorlopig blijft de kern van Facebook, Instagram, YouTube en X waarschijnlijk gratis. De rekening voor AI zal vooral via premiumfuncties en aanvullende abonnementen bij gebruikers terechtkomen.
