Wie een klacht indient bij de Ombudsman voor de publieke omroepen, moet dat in principe doen met “naam en rugnummer”. Anonieme klachten of berichten waarvan onvoldoende duidelijk is wie de afzender is, worden niet inhoudelijk behandeld. Dat schrijft de Ombudsman in een toelichting op de vraag of burgers anoniem of onder pseudoniem moeten kunnen klagen over journalistieke producties van publieke omroepen.
Alleen bij hoge uitzondering anoniem
Daarbij geldt dat een klacht over journalistiek handelen normaal gesproken eerst wordt doorgestuurd naar de betreffende omroep of het programma. De reden daarvoor is dat de omroep eerst zelf moet kunnen proberen om met de klager tot een oplossing te komen. In dat proces worden volgens de Ombudsman minimale persoonsgegevens gedeeld: naam en e-mailadres. Die gegevens gaan dus niet automatisch openbaar op de website, maar worden wél kenbaar gemaakt aan de betrokken omroep of redactie.
De Ombudsman erkent dat dit voor sommige klagers gevoelig kan liggen. In eerdere jaren gaven mensen al aan dat zij niet wilden dat hun gegevens werden gedeeld met de omroep waarover zij klaagden, uit angst voor consequenties. Toch blijft het uitgangspunt dat de Ombudsman moet weten wie een klacht indient. Het idee daarachter is dat ook het publiek dat kritiek uit op journalistieke producties aanspreekbaar moet zijn op die kritiek. In specifieke gevallen kan een klacht voortaan anoniem worden doorgestuurd naar de betreffende omroep. Dat gebeurt volgens de Ombudsman alleen bij ‘hoge uitzondering’. De klager moet nog steeds bij de Ombudsman zelf met naam en toenaam bekend zijn, de klacht moet inhoudelijk relevant en waardevol zijn, en de wens tot anonimiteit moet worden onderbouwd. Alleen dan kan worden besloten dat de persoonsgegevens niet met de omroep worden gedeeld. De Ombudsman benadrukt dat zij in openbare publicaties doorgaans geen namen van klagers vermeldt. Namen worden alleen genoemd als het gaat om publieke figuren of organisaties, of wanneer iemand zichzelf al publiekelijk als klager bekend heeft gemaakt. Voor gewone burgers blijft de behandeling naar buiten toe dus in principe afgeschermd.
Niet voor omroepmedewerkers
Tegelijk maakt de toelichting duidelijk dat de Ombudsman niet het juiste loket is voor medewerkers van omroepen die intern kritiek hebben op journalistiek beleid, werkwijzen of besluitvorming. De Ombudsman behandelt klachten van het publiek over journalistieke producties van publieke omroepen. Voor personeel dat intern journalistieke, redactionele of organisatorische bezwaren wil aankaarten, liggen andere routes meer voor de hand, zoals de hoofdredactie, directie, vertrouwenspersoon, ondernemingsraad, redactieraad, vakbond of andere interne meld- en klachtenprocedures binnen de organisatie.
