News creators en influencers spelen wereldwijd een steeds grotere rol in de nieuwsvoorziening. Dat blijkt uit het Reuters Institute-rapport Mapping news creators and influencers in social and video networks van Nic Newman, Amy Ross Arguedas, Mitali Mukherjee en Richard Fletcher.
Het onderzoek, gebaseerd op data uit de Digital News Report-surveys van 2024 en 2025 in 24 landen, laat zien dat persoonlijkheden op sociale en videoplatforms in sommige markten meer aandacht krijgen dan traditionele nieuwsmerken. Vooral in landen als Brazilië, Mexico, Indonesië, Thailand, de Verenigde Staten, Nigeria, Kenya en Zuid-Afrika is de impact van news creators groot.
Volgens het Reuters Institute gaat het om een breed en moeilijk af te bakenen veld. News creators maken content over nieuws, politiek en maatschappelijke thema’s, maar opereren vaak buiten traditionele nieuwsorganisaties. Het rapport onderscheidt onder meer commentatoren, onderzoeksgerichte creators, uitleggers en specialisten. Daarnaast is er een grote groep ‘news-adjacent’ makers, zoals satirici, infotainment-podcasters, gamers en lifestyle-influencers die soms ook invloed hebben op publieke en politieke debatten.
Een belangrijke conclusie is dat YouTube de belangrijkste plek is voor news creators. Politieke commentatoren zijn vooral actief op YouTube en X, terwijl uitleggers en jongere makers vaker gebruikmaken van TikTok, Instagram en YouTube. Traditionele nieuwsorganisaties blijken vooral op TikTok en Instagram moeite te hebben om dezelfde aandacht te trekken.
Het onderzoek wijst ook op een duidelijke generatiekloof. Onder sociale mediagebruikers jonger dan 35 jaar besteden meer mensen aandacht aan creators dan aan traditionele media. Bij oudere gebruikers is dat juist andersom. Daarnaast blijkt het creatorlandschap sterk door mannen gedomineerd: 85 procent van de meest genoemde personen in de onderzochte landen is man.
Het Reuters Institute ziet zowel kansen als risico’s. Creators weten jonge doelgroepen beter te bereiken, gebruiken platformtaal vaak effectiever en maken nieuws toegankelijker. Tegelijkertijd roept de opkomst van politieke commentatoren en infotainmentmakers vragen op over betrouwbaarheid, journalistieke normen en de invloed van algoritmes op publieke opinie.
Volgens de onderzoekers bewegen journalistiek en creatorcultuur steeds meer naar elkaar toe. Sommige nieuwsorganisaties werken al samen met creators of bouwen eigen creatorstudio’s, terwijl succesvolle makers zich ontwikkelen tot kleine mediabedrijven. Daarmee ontstaat een nieuw medialandschap waarin traditionele redacties niet alleen concurreren met andere nieuwsmerken, maar ook met individuele makers die rechtstreeks een publiek opbouwen.
