Niels Baas, directeur van NLZIET, zet in een LinkedIn-post vraagtekens bij de recent aangenomen Kamer-motie over publiek-private samenwerking tussen de NPO en internationale streamingdiensten. Volgens Baas dreigt Nederland daarmee regie te verliezen over publieke content en distributie, terwijl in Den Haag en Brussel juist wordt gewaarschuwd dat de digitale soevereiniteit door afhankelijkheid van big tech onder druk staat.
Baas stelt dat het van belang is om invloed te houden over platform algoritmes om toegang tot een breed pallet van lokale content te waarborgen,
Als alternatief pleit Baas voor versterking van de Nederlandse infrastructuur, met NLZIET als gezamenlijk platform van publieke en commerciële omroepen. De overheid zou volgens hem moeten investeren in een gezamenlijk platform, samenwerking stimuleren en zichtbaarheid afdwingen binnen appstores. “Publieke waarden vragen om publieke regie,” aldus Baas.
Tweede Kamerleden hebben zich hier laten meeslepen door oud-Kamerlid en voormalig VVD-mediawoordvoerder El Yassini, die inmiddels als voorzitter van ‘Streamingdiensten Nederland’ de belangen van internationale streamers vertegenwoordigt. Dat onderstreept een breder probleem: de draaideur tussen politiek en lobby. Kamerleden die direct na hun politieke functie overstappen naar lobbyorganisaties ondermijnen het vertrouwen in onafhankelijke besluitvorming en zouden aan strengere regels of een afkoelperiode moeten worden gebonden. Tevens is er een ‘kennisprobleem’ bij Kamerleden op talrijke zaken waardoor er vaak weinig overtuigingskracht nodig is. Het voordeel dat je als kamerlid al bekend bent met andere kamerleden doet de rest.
Het risico is dat de publieke omroep zich steeds minder zal onderscheiden van commerciële spelers. Daarmee wordt het eigen profiel uitgehold en komt het bestaansrecht van het publieke bestel onder druk te staan. De logische vervolgvraag voor politiek en publiek wordt dan: waarom zouden we nog een publieke omroep financieren, als een deel van dezelfde programma’s net zo goed op Netflix of Amazon te zien is?
Op dat moment verschuift de publieke omroep van noodzakelijke publieke voorziening naar ‘nog een contentaanbieder in een volle markt’ – en precies dát is de snelste route naar legitimiteitsverlies.