Eerste radiotune nu ook bij Beeld en Geluid in archief

Historisch speeldoosje radiopionier Idzerda eindelijk digitaal.

Het speeldoosje waarmee uitvinder Hans Idzerda op 6 november 1919 zijn eerste officiële radio-uitzending begon, is na 100 jaar eindelijk gedigitaliseerd. Dat is gebeurd op initiatief van Jingleweb en in samenwerking met de familie van ingenieur Hans Henricus Schotanus à Steringa Idzerda.

De ingenieur was net 34 jaar oud toen hij op donderdagavond 6 november 1919 vanuit de Beukstraat in Den Haag zijn eerste aangekondigde draadloze radio-uitzending in Nederland maakte. Daarmee is feitelijk de omroep begonnen. De uitzendingen begonnen steevast met het geluid van een speeldoosje. Daarmee was dit de eerste jingle die op de Nederlandse radio te horen was. Ook was een herkenningsmelodie bij radio-uitzendingen een primeur voor Europa en de Verenigde Staten.

Doorheen gepraat

Het unieke is: dat speeldoosje is er nog. Na de beginjaren van Idzerda (die in 1924 noodgedwongen stopte, hij ging failliet) was geluid uit het doosje maar twee keer op de radio te horen. De eerste keer was bij de 20-jarige herdenking van de eerste radio-uitzending in 1939, de tweede op 22 mei 2011 bij de VPRO in ’Instituut Idzerda’. Daar kon kleinzoon Tobias Idzerda het speeldoosje weer laten horen, dat hij met z’n broers terug had gevonden in de nalatenschap van zijn overleden vader. Het speeldoosje was daarvoor decennia zoek geweest, het was achteloos achter in een kast gegooid. In beide radio-uitzendingen werd evenwel door de muziek heen gepraat.

Gedigitaliseerd

Op initiatief van Jelle Boonstra en Benno Roozen (Jingleweb) is nu eindelijk het geluid van het speeldoosje gedigitaliseerd, het werd ‘schoon’ opgenomen in een professionele geluidsstudio die speciaal voor de gelegenheid was afgehuurd.

Vandaag, op de dag waarop de radio in Nederland 100 jaar bestaat, heeft Jingleweb de bijzondere digitale opnamen geschonken aan het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Dat gebeurde tijdens de live uitzending van Bert Kranenbarg op NPO Radio 5 tussen 17.00 en 18.00 uur. De opnamen zijn in ontvangst genomen door directeur Eppo van Nispen tot Sevenaer van Beeld en Geluid. Vanuit dat instituut kwam ook de jubileum-uitzending.

De aanbieding van de digitale opname kun je horen in onderstaand fragment. Het hele gesprek en ook de hele uitzending staan hier.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*