Het tv-landschap is veranderd in een versnipperd, digitaal en uiterst concurrerend ecosysteem waarin lineaire zenders, streamingdiensten, YouTube, TikTok, FAST-kanalen, podcasts en smart-tv-platforms allemaal strijden om een plek in de huiskamer en de tijd van de kijker.
1. Lineaire tv krimpt, maar blijft belangrijk voor live-momenten
Lineair kijken daalt verder, maar sport, nieuws, grote liveshows, verkiezingen en nationale evenementen houden hun waarde. In Nederland liet het NMO Jaarrapport 2025 al zien dat de kijktijd naar tv-zenders verder onder druk staat. Screenforce rapporteerde dat de kijktijd naar de gemeten reference audit-zenders in 2025 met 9 procent daalde ten opzichte van sportjaar 2024.
2. Streaming wordt het dominante tv-gedrag
Streaming is in 2026 steeds meer de standaardvorm van kijken voor grote groepen kijkers. Nielsen stelt dat streaming inmiddels een zeer groot deel van ad-supported tv-tijd inneemt bij 18- tot 49-jarigen en dat lineair, streaming en FAST steeds meer als één ecosysteem moeten worden gezien.
3. Het tv-scherm blijft het belangrijkste grote videoscherm
De televisie verdwijnt niet uit de huiskamer. Integendeel: het scherm wordt steeds vaker gebruikt voor Netflix, Videoland, YouTube, NLZIET, NPO Start, gaming, sportapps en FAST-kanalen. De strijd gaat dus niet meer alleen om zenderpositie, maar om zichtbaarheid op het smart-tv-startscherm.
4. YouTube wordt een echte tv-concurrent
YouTube is in 2026 een volwaardig tv-platform geworden. Het platform concurreert met broadcasters en streamers via lange video’s, podcasts, livestreams, sportfragmenten, documentaires en creators. YouTube meldde eerder al dat er dagelijks meer dan 1 miljard uur YouTube op tv-schermen wordt gekeken.
5. FAST-kanalen breken verder door
Gratis streamingkanalen met reclame worden steeds belangrijker. FAST voelt als ouderwets zappen, maar dan binnen een streamingomgeving. Voor mediabedrijven is het aantrekkelijk omdat oude catalogi, themakanalen en nichecontent opnieuw geld kunnen opleveren. Het FAST Trend Report 2026 noemt FAST inmiddels een normaal onderdeel van het tv-ecosysteem, niet langer een experimentele randontwikkeling.
6. Connected TV wordt een volwassen advertentiemarkt
Adverteerders verschuiven budget naar connected TV, omdat daar het bereik van televisie wordt gecombineerd met digitale meetbaarheid. IAB Europe noemt CTV in 2026 steeds meer een meetbaar scherm voor planning, accountability en campagneresultaten.
7. AI verandert productie, distributie en promotie
AI wordt in 2026 vooral praktisch: sneller monteren, automatisch ondertitelen, vertalen, archieven doorzoeken, clips maken, promo’s genereren en formats personaliseren. Deloitte verwacht dat AI-gegenereerde content in 2026 social feeds, platformen en schermen verder zal overspoelen, waardoor onderscheidende kwaliteit en publiekskennis belangrijker worden.
8. Lokale content, bekende makers en eigen IP worden waardevoller
Hoe groter het internationale aanbod wordt, hoe belangrijker herkenbare lokale content wordt. Nederlandse streamers en omroepen kunnen zich onderscheiden met eigen reality, documentaires, drama, journalistiek, sport en vertrouwde gezichten. Niet alleen “content” telt, maar vooral eigen merken, formats en franchises.
9. Video-podcasts worden onderdeel van het tv-landschap
Deze trend zou ik toevoegen. Podcasts verschuiven steeds meer van audio naar video. Dat raakt direct aan tv, omdat talkshows, interviews, opiniemakers en nicheformats steeds vaker via YouTube, Spotify Video en clips worden geconsumeerd. Deloitte verwacht dat wereldwijde advertentie-inkomsten uit podcasts en vodcasts in 2026 richting 5 miljard dollar gaan.
10. Meting en data worden allesbepalend
De oude kijkcijfers zijn niet meer genoeg. Succes zit verspreid over live kijken, uitgesteld kijken, streaming, clips, YouTube, apps en social video. Daarom worden geïntegreerde videometing, first-party data en publieksanalyse cruciaal. In Nederland werkt NMO Video Totaal aan bredere meting van lineair, uitgesteld en on demand kijken op verschillende apparaten en platformen, maar partijen als TikTok weten nog beter data te analyseren wat consumenten willen.
