Tijdens de coronapandemie leek Clubhouse even de toekomst van media. De audio-only app groeide razendsnel, werd gewaardeerd op circa 4 miljard dollar en werd gezien als potentiële concurrent van zowel social media als podcasts. Maar net zo snel als de opkomst kwam, volgde de neergang.
Clubhouse werd in april 2020 gelanceerd en groeide binnen een jaar uit tot een wereldwijd fenomeen. Begin 2021 telde de app al miljoenen gebruikers en trok het grote namen als Elon Musk en Oprah Winfrey. De combinatie van live audio, exclusiviteit (invite-only) en de behoefte aan sociale interactie tijdens lockdowns zorgde voor een perfecte storm.
Het concept was eenvoudig: gebruikers konden deelnemen aan live audiogesprekken in zogeheten ‘rooms’, zelf discussies starten of als luisteraar aansluiten. Zonder video of visuele afleiding draaide alles om inhoud en stem.
Live interactie
De hype rond Clubhouse ging verder dan alleen social media. Het platform werd ook gezien als een mogelijke bedreiging voor podcasts en radio. Waar podcasts vooraf opgenomen zijn, bood Clubhouse live interactie. Luisteraars konden direct vragen stellen en deelnemen aan gesprekken, wat een nieuwe dynamiek introduceerde. Voor mediapartijen en makers ontstond kortstondig een nieuw speelveld waarin live audio centraal stond.
Concurrentie
Het succes bleef niet onopgemerkt. Grote techplatforms lanceerden binnen korte tijd vergelijkbare functionaliteiten, zoals Twitter Spaces en audiofuncties binnen Facebook en Linkedin. Met bestaande gebruikersbases van honderden miljoenen konden deze partijen het concept snel opschalen, terwijl Clubhouse juist afhankelijk was van zijn groeiende – maar relatief beperkte – community.
Uitdagingen
Naast toenemende concurrentie kreeg Clubhouse te maken met interne uitdagingen: Ze hadden geen duidelijk verdienmodel en experimenten met betaalde rooms en donaties bleven beperkt succesvol. Lange tijd was de app enkel beschikbaar voor iOS (iPhones). En daarnaast waren er nog kwaliteit- en moderatieproblemen. Het voordeel van Live interactie had ook een nadeel: gesprekken waren vaak niet terug te luisteren, waardoor waardevolle content verloren ging.
Clubhouse na corona
Toen de wereld weer openging, nam de behoefte aan digitale sociale interactie af. Waar Clubhouse tijdens lockdowns een alternatief bood voor fysieke ontmoetingen, verdween die noodzaak grotendeels. eel gebruikers haakten af, en ook makers trokken naar platforms met betere verdienmogelijkheden en groter bereik.
Van hype naar niche
Hoewel Clubhouse nog bestaat, is het platform inmiddels een nicheproduct geworden, gericht op kleinere communities. De eerdere waardering en impact zijn sterk afgenomen. De innovatie – live audio – is echter niet verdwenen. Die is inmiddels geïntegreerd in bestaande platforms, die het concept hebben opgeschaald binnen hun eigen ecosystemen.
Toch nog toekomst?
De opkomst en ondergang van Clubhouse biedt een aantal duidelijke inzichten. Timing is cruciaal en succes kan sterk afhankelijk zijn van externe omstandigheden (zoals de Corona lockdowns). De macht van de bigtech liet zien dat deze grote platfoms heel snel innovaties kunnen kopiëren en gebruikers kunnen trekken. Voor snelle groei is geld nodig en investeerders stappen vaak pas in als er een duidelijk verdienmodel is. Ook het vasthouden van de gebruiker is van belang. Dat is iets wat bij meer social mediaplatforms een probleem is, waaronder Be Real, met echte foto’s en geen filters. Maar platforms als Be Real en Clubhouse kunnen wellicht in de nabije toekomst toch weer een belangrijke rol gaan spelen. In een tijd van grote hoeveelheden ‘AI-slop’ op platforms als Facebook, Youtube, TikTok, SnapChat en Instagram kunnen consumenten wellicht weer hunkeren naar authenticiteit en echte interactie.
Walter van Dijk
