Televisie wordt allang niet meer uitsluitend bekeken. Dankzij de smartphone zijn televisie, radio, podcasts en streamingdiensten samengekomen in één apparaat. Daardoor wordt het steeds eenvoudiger om een televisieprogramma alleen te beluisteren. Voor nieuws-, sport- en praatprogramma’s is het beeld vaak zelfs van ondergeschikt belang. Tijdens autoritten, wandelingen, het sporten of huishoudelijke werkzaamheden zetten steeds meer mensen een televisieprogramma aan zonder actief naar het scherm te kijken. De smartphone maakt het mogelijk om moeiteloos te schakelen tussen video en audio, waardoor de grens tussen televisie, radio en podcasts langzaam vervaagt.
Hoewel er in Nederland nog geen specifiek onderzoek bestaat naar deze vorm van ‘luistertelevisie’, zijn de eerste signalen internationaal duidelijk zichtbaar. Uit het nieuwste onderzoek van de Britse mediatoezichthouder Ofcom blijkt dat inmiddels 27 procent van de Britten wekelijks naar podcasts luistert. Opvallend is dat steeds meer podcasts direct zijn gekoppeld aan televisieprogramma’s. Van de mensen die naar deze tv-gerelateerde podcasts luisteren, zegt 59 procent dat de podcast hun kijkervaring verbetert. Bovendien geeft 60 procent aan graag meer televisieprogramma’s als podcast te willen kunnen volgen.
Nog interessanter is de manier waarop mensen video consumeren. Volgens hetzelfde onderzoek geeft 39 procent van de podcastluisteraars de voorkeur aan een audioversie, terwijl 26 procent de videoversie wel afspeelt, maar deze grotendeels op de achtergrond laat meelopen zonder actief te kijken. Dat bevestigt dat video voor een groeiende groep consumenten steeds vaker als audio wordt gebruikt.
Die ontwikkeling is ook zichtbaar in Nederland. Steeds meer televisieprogramma’s verschijnen vrijwel ongewijzigd als podcast. Zo publiceert SBS6 dagelijks de volledige uitzending van Vandaag Inside als podcast. Ook verschillende actualiteiten-, sport- en interviewprogramma’s zijn na uitzending integraal terug te luisteren. De televisie-uitzending krijgt daarmee een tweede leven als audioproduct.
Voor programmamakers biedt dat kansen. Een uitzending bereikt niet alleen traditionele kijkers, maar ook mensen die onderweg zijn of tijdens andere activiteiten willen bijblijven. Zeker programma’s waarin gesprekken centraal staan, functioneren uitstekend zonder beeld.
Voor adverteerders is deze ontwikkeling minder vanzelfsprekend. Een televisiereclame wordt verkocht vanwege de combinatie van beeld én geluid. Wanneer een groeiend deel van het publiek een programma vooral beluistert of later als podcast consumeert, verdwijnt het visuele deel van de reclameboodschap. Bovendien bevatten podcastversies vaak andere, dynamisch ingevoegde audioadvertenties of helemaal geen tv-commercials. Daarmee ontstaat een verschil tussen de advertentie waarvoor is betaald en de manier waarop de content uiteindelijk wordt geconsumeerd.
Dat roept nieuwe vragen op voor de mediasector. Moeten kijkcijfers in de toekomst worden aangevuld met luistercijfers? Ontstaat er een nieuwe categorie tussen televisie, radio en podcasting? En moeten nieuws-, sport- en praatprogramma’s bewust worden ontwikkeld als formats die zowel met als zonder beeld optimaal functioneren? De smartphone heeft radio en televisie letterlijk samengebracht in één apparaat. Daardoor lijkt een nieuw mediagedrag te ontstaan: televisie die niet alleen wordt bekeken, maar steeds vaker simpelweg wordt beluisterd.
WAARDEER DIT ARTIKEL!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage, dan kan dat. Zo help je onafhankelijke mediajournalistiek in stand houden.
