De Duitse publieke omroepen ARD en ZDF voeren een van de grootste hervormingen in hun geschiedenis door. Op 4 maart 2026 maakten beide organisaties bekend dat de lineaire tv-kanalen ARD Alpha, Tagesschau24 en ONE op 31 december 2026 worden stopgezet. Vanaf 2027 worden deze vervangen door gezamenlijke merken voor nieuws, documentaires en jongvolwassenen.
De hervorming is onderdeel van een nieuw Duits mediaverdrag dat publieke omroepen verplicht om het aantal lineaire zenders te verminderen en intensiever samen te werken. Daarbij ligt de nadruk nadrukkelijk op digitale consumptie en jongere doelgroepen. Volgens ARD en ZDF moet de samenwerking leiden tot sterkere digitale merken en minder versnippering van het aanbod.
In de nieuwe opzet wordt Phoenix het gezamenlijke nieuws- en informatiekanaal, Neo het merk voor jongvolwassenen en Info het gezamenlijke documentaireplatform. Tegelijkertijd blijven bestaande samenwerkingen zoals Arte, 3sat, KiKA en Funk bestaan.
Radio
De hervormingen beperken zich niet tot televisie. Inmiddels is ook bekend geworden dat ARD en ZDF tot eind 2026 tientallen radiozenders gaan samenvoegen of opheffen. In totaal verdwijnen volgens Duitse media 21 radiozenders en drie televisiezenders uit het huidige aanbod.
Digital first
Wat vooral opvalt is dat Duitsland niet alleen bezuinigt, maar een fundamentele keuze maakt. ARD en ZDF stellen expliciet dat digitale mediaconsumptie de toekomst is en richten hun strategie steeds meer op streaming, online video en digitale distributie. Werkgroepen werken momenteel aan de praktische invulling van de nieuwe gezamenlijke merken, die op 1 januari 2027 van start moeten gaan.
Nederland
De Duitse keuze raakt een discussie die ook in Nederland steeds nadrukkelijker speelt. Terwijl het kijkgedrag verschuift naar on demand, streamingdiensten en sociale media, blijft de vraag hoeveel lineaire zenders publieke omroepen in de toekomst nog nodig hebben. Al langer staat NPO 3 ter discussie. Tussen 1988 en 2006 was de zender gericht op cultuur om vervolgens zich te focussen op jongeren, maar in beide gevallen heeft het nooit grote aantallen kijkers weten te trekken.
Waar in Nederland de discussie vaak gaat over budgetten en organisatievormen, kiest de Duitsland nu voor het opheffen van lineaire kanalen en het concentreren van middelen op gezamenlijke digitale merken.
De vraag is dan ook niet alleen of de NPO moet veranderen, maar vooral wanneer. Wat vandaag in Duitsland gebeurt, zou zomaar een voorproefje kunnen zijn van het debat dat Nederland de komende jaren te wachten staat, ondanks dat Duitsland vaak achter loopt op verandering van kijkgedrag.
WAARDEER DIT ARTIKEL!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage, dan kan dat. Zo help je onafhankelijke mediajournalistiek in stand houden.
