Jongvolwassenen halen hun nieuws veel vaker uit social media dan oudere generaties, maar dat leidt niet automatisch tot minder vertrouwen in politiek en media of meer polarisatie. Dat blijkt uit het onderzoek Scrolling through? Generational divides in media consumption and their impact on trust and polarization (2026) van Sanne Kruikemeier en Rens Vliegenthart.
De onderzoekers analyseerden het mediagebruik van Nederlanders tijdens de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van november 2023. In de eerste meetronde deden 2.405 respondenten mee, in de laatste ronde 1.785. Daarbij werd gekeken naar verschillende nieuwsprofielen, zoals kwaliteitsmediagebruikers, publieke-tv-gebruikers, commerciële-mediagebruikers, socialmediagebruikers en zogenoemde nieuwminimalisten.
Uit het onderzoek blijkt dat jongeren van 18 tot 24 jaar duidelijk vaker in het socialmediaprofiel vallen. Van deze groep behoort 30,6 procent tot de socialmediagebruikers, tegenover 7,6 procent gemiddeld onder alle respondenten. Ook nieuwsminimalisme komt veel voor: 57,7 procent van de jongste groep consumeert relatief weinig nieuws. Over alle leeftijdsgroepen heen ligt dat aandeel op 54,4 procent.
Opvallend is dat jongeren ondanks hun afwijkende nieuwsconsumptie niet minder vertrouwen tonen. Sterker nog: de jongste groep scoort relatief hoog op politiek vertrouwen en mediavertrouwen. Hun vertrouwen in nieuwsmedia ligt met een gemiddelde score van 4,40 zelfs hoger dan bij meerdere oudere leeftijdsgroepen. Ook hun affectieve polarisatie is het laagst, al zijn de verschillen tussen leeftijdsgroepen op dat punt niet significant.
De onderzoekers vinden weinig bewijs voor de vaak geuite zorg dat socialmediagebruik of beperkt nieuwsgebruik jongeren democratisch kwetsbaarder maakt. Socialmediagebruik hangt in de totale groep wel samen met lager politiek vertrouwen, maar dat effect geldt niet duidelijk voor de groep van 18 tot 24 jaar. Nieuwsminimalisme blijkt bovendien niet samen te hangen met lager vertrouwen of meer polarisatie.
Volgens Kruikemeier en Vliegenthart vraagt dit om nuance in het debat over jongeren en nieuws. De resultaten schetsen geen beeld van een ‘verloren generatie’ die door social media afhaakt van democratie of samenleving. Wel waarschuwen zij dat de sterke afhankelijkheid van social media op langere termijn risico’s kan opleveren, omdat jongeren vaker terechtkomen in gefragmenteerde, gepersonaliseerde en soms vijandige informatieomgevingen.
De onderzoekers concluderen dat alarmistische verhalen over ongeïnformeerde of afgehaakte jongeren te kort door de bocht zijn. Beleidsmakers en mediapartijen zouden zich volgens hen beter kunnen richten op het zichtbaar en toegankelijk maken van betrouwbare informatie op de platforms waar jongeren al actief zijn.
