Omroep ZWART houdt dankzij gift zwarte cijfers, maar ledenverlies blijft zorgpunt

Omroep ZWART heeft 2025 financieel positief afgesloten, maar dat resultaat is grotendeels te danken aan een eenmalige donatie van 605.000 euro. Zonder die gift zou de aspirantomroep in de rode cijfers zijn geëindigd. De donatie werd verstrekt via stichting Vrienden van ZWART en bestond volgens de omroep uit meerdere bijdragen van donateurs die het doel van een representatiever medialandschap steunen.

Uit het jaarverslag blijkt dat de verenigingsactiviteiten een positief saldo van ruim 542.000 euro opleverden, vooral door deze eenmalige gift voor ledenwerving. Tegelijkertijd draaide de organisatie op de reguliere organisatiekosten juist een negatief resultaat van ruim 263.000 euro door investeringen in personeel, HR, digitalisering en structuurversterking.

De Telegraaf schreef donderdag over een “aanzienlijk gestegen ziekteverzuim” bij de omroep. Hoewel het verzuim inderdaad opliep, nuanceert het jaarverslag dat beeld enigszins. Het ziekteverzuim kwam uit op 5,8 procent. Dat ligt weliswaar boven het landelijk gemiddelde, maar is niet uitzonderlijk hoog voor de mediasector en kennisorganisaties, waar de percentages de afgelopen jaren vaker rond de 5 procent schommelden.

Wel erkent Omroep ZWART dat de druk op de organisatie groot was. Mede-oprichter en algemeen directeur Gianni Lieuw-A-Soe viel langdurig uit, waardoor volgens de omroep “een immense druk” ontstond binnen de organisatie, meldt De Telegraaf in het artikel vanochtend.

Daarnaast kende ZWART een hoog personeelsverloop. In 2025 verlieten 18 medewerkers de organisatie tegenover 27 nieuwe instromers, goed voor een verlooppercentage van ruim 42 procent.

Een groter probleem lijkt echter het ledenverlies. Ondanks voorbereidingen voor een grote jubileumcampagne verloor Omroep ZWART ruim duizend leden en bleef het totaal steken op circa 36.000 betalende leden. De geplande grote ledenwervingscampagne werd uiteindelijk uitgesteld.

Dat ledenverlies kan meerdere oorzaken hebben. In de eerste jaren na de start had Omroep ZWART relatief weinig zichtbare vaste titels en ontbrak voor sommige kijkers mogelijk een duidelijke vertaling van de inclusiviteitsboodschap naar onderscheidende programmering. Daarnaast lijkt de urgentie onder leden afgenomen nu ZWART eenmaal onderdeel is van het publieke bestel.

Ook speelt mee dat inclusiviteit inmiddels veel breder binnen de publieke omroep is omarmd. Vrijwel alle grote omroepen investeren tegenwoordig nadrukkelijk in diversiteit en inclusie. Diverse omroepen werken inmiddels zelfs met speciale inclusiviteitsmanagers, waardoor de oorspronkelijke onderscheidende positie van ZWART minder exclusief is geworden.

Tegelijkertijd lijkt de omroep inhoudelijk juist beter op stoom te komen. In 2025 bracht ZWART onder meer documentaires als Malcolm X: By Any Means Necessary, De Afhaalchinees: Thuisbezorgd en 5 Jaar na Black Lives Matter: Echo’s van De Dam. Ook werd verder gebouwd aan journalistiek platform NAV en diverse podcast- en onlineformats. Volgens de omroep zelf moet de focus de komende jaren meer komen te liggen op kwaliteit boven kwantiteit.