[BLOG] Aangezien we toch een beetje op de psychologische toer aan het gaan zijn de afgelopen weken in deze blogs, lijkt het me na het vorige epistel waarin toch vooral de radiobedrijven de schuld krijgen van het al dan niet slagen van jong talent wel zo eerlijk om jou als radiomaker ook wat tools te geven om zelf je werk zo leuk en makkelijk mogelijk te maken. Want ja, je krijgt weinig of slechte feedback. En ja de playlist is beperkt. Ja er is veel roddel en achterklap op de gang. De reclameblokken zijn te lang en het marketingbudget te klein. Maar dit zijn allemaal dingen waar je weinig tot geen invloed op hebt, hoe jij er in staat en naar kijkt kun je wel beïnvloeden. Lees je even mee? Wie weet heb je er wat aan.
Allereerst: ik schrijf hier uit eigen ervaring. Voor de jonge talenten die meelezen: ooit deed ik ook mee op het Eredivisie niveau van de Nederlandse radio. Vanaf 1989 toen ik vijftien was lokaal en regionaal, bij Vlaamse radiostations die er zelfs een centje voor over hadden. In 1994 deed ik als twintig jarige mee aan een deejaywedstrijd van Club Veronica waar ik tweede werd en waar Daniël Dekker in de jury zat. Een jaar later, in 1995, solliciteerde ik o.a. bij zijn TROS waarna ik tot 2003 allerlei shows daar deed. Ik kwam in de muziekredactie van 3FM terecht en na mijn (gedwongen) vertrek bij de TROS, want veel te vooruitstrevend, deed ik een jaartje mee met Rob Stenders ’s ochtends in de ochtendshow Stenders Vroeg. In 2004 kon ik mijn vleugels uitslaan om bij het commerciële Radio Veronica aan de slag te gaan waar ik tot 2016 ochtend- middag- weekend- en avondshows gepresenteerd heb. Mede door het niet echt stellen van grenzen, zowel prive als zakelijk, kreeg ik een vette burn-out en zei het landelijk radiomaken vaarwel. Ik heb voor de hobby nog een showtje op vrijdagavond gedaan met mijn favoriete hiphop en later club classics bij Wild FM, een show die ook te horen was bij Paradise FM op Curacao, Holland FM op Gran Canaria en Mega Hit FM op Bonaire. Je kon hem ook ‘vooruitluisteren’ via WeTransfer, vond ik wel geinig in deze tijd van vooruitkijken op Videoland.
Schrijf ik bovenstaande om mijn ego even op te poetsen? Kan zijn. Maar vooral omdat je in radioland nooit moet uitgaan van voorkennis. ‘Always reset the stage’ > leg even kort uit hoe het alweer zit, veel luisteraars kennen het item, de gast of het spel nog niet en wie het, hem of haar wel kent vindt het leuk om weer even bevestigd te worden in wat ze al wisten. Heb ik dit zelf uitgevonden of van een programmaleider gehoord? Nope. Gelezen in een boek over radio of gehoord in een van de vele seminars! Jij heb dit wellicht geleerd van een goede radiocoach. Dit is een van de vele voorbeelden die je kunt vinden in dit cursusmateriaal. Boze tongen om je heen zullen dit zeggen: ‘radio leer je niet uit een boek maar door het te doen’. Dat klopt, maar het kan je wél handige tools geven om je radioshow en jou als jock of producer beter te maken. Sterker nog: dat doet het. Wat je weer meteen meer zelfvertrouwen geeft om nieuwe dingen uit te proberen en je niet aflatende behoefte aan feedback of je het wel goed doet behapbaar maakt.
Een fenomeen wat veel in radioland maar waarschijnlijk bij ieder bedrijf voorkomt is: geklaag. Over collega’s. Over de muziek. Over de nieuwe jingles. Over de koffie. Over de broodjes in de kantine, noemmaarop. Eigenlijk is het stiekem een manier om je eigen onzekerheid op iets of iemand anders te projecteren. Beter is het dus om aan je eigen zelfvertrouwen als radiomaker te werken. Dit doe je o.a. door jezelf veel te airchecken en bij alles wat je on-air doet vooraf na te denken ‘zou dit als ik het op TikTok of Instagram plaats een kans maken om viral te gaan?’. Als het antwoord daarop een dikke NEE is, waarom zou je het dan uitzenden? En.. blijf jezelf bijspijkeren, stations in het buitenland te checken of deze airchecks op YouTube
In deze tijd is het heel normaal dat een programmaleider meerdere radiostations moet runnen. Of om de haverklap vervangen wordt. Dus de kans dat je van hem of haar steeds de bevestiging krijgt dat het goed genoeg is wat je doet is klein. Ook de wekelijkse luistercijferbingo, waarin het altijd maar weer afwachten is hoe het balletje rolt, geeft geen zekerheid. Als Mien uit Assen vergeten is haar telefoon op te laden kan het, met zo’n klein luisterpanel, al voor zorgen dat je show een vol procentpunt zakt. Dus: niet teveel naar kijken en niks van aan trekken. Beter is het om een keer per kwartaal te kijken naar de trend: is er constant daling, ja, dan zou je je zorgen moeten maken. Als het fluctueert niet. Met zo’n gebrekkig luisteronderzoek zijn uitgesplitste cijfers op programmaniveau eigenlijk ook onzin.
Mocht je een producer hebben die toch vooral tijdens de radioshow met jou de laatste roddels op de gang, het RadioForum of ‘in de column van Kicken’ wil bespreken maak hem of haar dan duidelijk dat dit beter na de show kan of helemaal niet. Je zit daar om het beste voor de show van vandaag te produceren. Als het gaat om je verdere carrière: zorg dat je altijd een of twee stappen vooruit denkt. Iedereen is inwisselbaar, ook jij. Hou mogelijkheden open en verbeter jezelf iedere dag, ga niet zitten wachten tot de telefoon gaat maar pols zelf zo nu en dan of collega’s je wel eens beluisteren en wat ze ervan vinden. Wie weet is hij of zij ineens baasje ergens en fan van je. Want in een radiowereld die zo grillig is en afhankelijk van meningen en smaak kun je maar beter een of twee goede ingangen bij andere zenders achter de hand hebben!
Deze column is een vervolg op dit verhaal. Waar ik eerst typte ‘was een vervolg’, wat natuurlijk veel minder krachtig is. Praat (en schrijf) in de tegenwoordige tijd, nog zo’n handige verbetertip.
OF dj’s klagen weet ik niet, maar wat ik wél opmerk is dat veel van hen – misschien zelfs de meesten – zich nauwelijks nog ontwikkelen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan Gerard Ekdom, Ruud de Wild, Jeroen van Inkel en Gijs Staverman. Prima dj’s, zonder twijfel, maar het zou goed zijn als ze af en toe in de spiegel kijken en zich afvragen: hoe kan ik mezelf nog verbeteren?
Het talent is er zeker, maar het wordt te vaak ingezet als een afgedraaide plaat. Dat is niet alleen zonde voor henzelf, maar ook voor de luisteraars – en uiteindelijk voor de stations waar ze werken. Mijn advies: Probeer jezelf te vernieuwen en dan niet met een flauw radiospelletje.
Eens, idee voor een andere column: wanneer weet je als radiomaker dat je stilstaat? Is wel lef en durf voor nodig!
de dj’s zijn oud. en dan is het over het algemeen klaar met ontwikkelen. maar ja het geldt ook voor de luisteraars dus dan is het allemaal wel weer logisch
Op een dag kan je ook niet meer mee met de nieuwe trends in de popmuziek
Vraag dan je zelf af,of je voor een andere doelgroep bij een andere zender moet gaan draaien
Patrick, even heel offtopic, waarom is het reageren op artikels van deze site -op jouw columns na- uitgeschakeld ?
Te veel troep en hatelijk commentaar. Wij columnisten houden het zelf in de gaten bij de columns wat wel en niet kan
https://www.spreekbuis.nl/spreekbuis-nl-stopt-met-reacties-onder-reguliere-artikelen/