Deze zaterdag verschijnt het boek Je mist meer dan je ziet van Dieuwke Wynia. Daarin kijkt Wynia terug op haar jaren bij De Wereld Draait Door (DWDD), dat uitgroeide tot een van de populairste programma’s van Nederland met spin-offs als DWDD University, exposities en zelfs een restaurant.
Tegelijkertijd beschrijft ze de schaduw die over het programma kwam te hangen na onthullingen over misstanden op de werkvloer. Aanleiding was onder meer een artikel van de Volkskrant uit 2022, waarin sprake was van grensoverschrijdend gedrag door presentator Matthijs van Nieuwkerk. Ook Wynia werd daarin genoemd, met beschuldigingen dat zij redacteuren zou hebben gekleineerd en onder druk gezet.
Het onderzoek van de Commissie Van Rijn in 2024 concludeerde dat de werksfeer bij DWDD “kenmerken van een angstcultuur” had. De commissie noemde geen namen, maar schetste een beeld van toxisch leiderschap en een cultuur waarin collega’s tegen elkaar werden opgezet. Volgens het rapport ontving de directie van BNNVARA jarenlang signalen, zonder in te grijpen.
Wynia stelt in haar boek dat zij zelf herhaaldelijk aan de bel trok. Ze publiceert e-mails waaruit blijkt dat zij de directie waarschuwde dat het programma uit de hand liep. Volgens haar werd daar weinig mee gedaan, mede vanwege het succes en de inkomsten die DWDD genereerde.
Ze schrijft dat ze geschokt was toen journalisten haar confronteerden met verhalen van oud-medewerkers over burn-outs en PTSS-achtige klachten. “Dat was volkomen nieuw voor me en ik was verbijsterd,” aldus Wynia.
Ook beschrijft ze een gesprek met toenmalig BNNVARA-directeur Suzanne Kunzeler, aan wie zij oude waarschuwingsmails liet zien. Volgens Wynia reageerde Kunzeler dat het goed was dat zij die mails had, maar dat het problematisch zou worden als ze naar buiten kwamen. Wynia noemt dat een ‘idiote reactie’ en stelt dat de omroep vooral bezig was met het beschermen van het eigen imago.
De ontvangst van het boek is kritisch. de Volkskrant noemt het werk eenzijdig. Volgens de krant erkent Wynia dat er zaken zijn misgegaan, maar ligt de nadruk vrijwel volledig op haar strijd met de leiding. “Wynia zegt niet dat er niks is misgegaan, maar haar focus ligt vrijwel uitsluitend op haar strijd met de mensen boven haar. Op de ervaringen van de mensen onder haar reflecteert ze niet of nauwelijks,” aldus de recensie.
Kritiek op publieke omroep stapelt zich op in nieuwe boeken
Opvallend is dat het boek van Dieuwke Wynia niet op zichzelf staat. De afgelopen periode verschijnen er steeds meer boeken waarin stevige kritiek wordt geuit op de NPO en de cultuur binnen de publieke omroep.
Zo kwam deze maand ook Mark Koster met een boek waarin hij kritisch kijkt naar het functioneren van de publieke omroep. Opvallend detail is dat de covers van de boeken van Koster en Wynia sterke gelijkenissen vertonen (zie afbeelding).
Daar blijft het niet bij. Binnenkort verschijnt ook Het gaat nooit om de kijker van Joost Ramaer en Kim van Keken. Ook dit boek geeft een kritische analyse van de publieke omroep, waarbij de nadruk ligt op de vraag in hoeverre het systeem nog in dienst staat van het publiek.
