Het Commissariaat voor de Media heeft documenten rond de PowNed-documentaire De duistere kant van Forum voor Democratie gedeeltelijk openbaar gemaakt. Opvallend is dat informatie over een toekomstige toezichtaanpak van het Commissariaat niet wordt vrijgegeven, omdat openbaarmaking volgens de toezichthouder de effectiviteit van het toezicht zou kunnen schaden.
Het Woo-verzoek was breed en had betrekking op onder meer de totstandkoming, financiering, beoordeling, uitzending en promotie van de documentaire. Ook werd gevraagd naar correspondentie tussen PowNed, NPO, het ministerie van OCW en het Commissariaat, evenals naar interne notities, risicoanalyses en evaluaties. Toch trof het Commissariaat bij zijn zoekslag slechts vijf documenten aan. Twee daarvan bestaan uit de al openbare Kamervragen die na de uitzending werden gesteld. De overige stukken bestaan voornamelijk uit interne en externe e-mailcorrespondentie over de politieke en toezichthoudende nasleep van de documentaire.
Toekomstige toezichtaanpak weggelakt
Het meest opvallende onderdeel staat in het Woo-besluit zelf. Het Commissariaat bevestigt dat in een interne e-mail door een medewerker een “toekomstige toezichtaanpak” wordt genoemd. Wat die aanpak precies inhoudt, blijft geheim. Volgens het Commissariaat zou openbaarmaking inzicht geven in de keuzes die bij individueel toezicht worden gemaakt en daarmee de effectiviteit van het toezicht kunnen belemmeren. Het toezichtbelang weegt volgens de toezichthouder daarom zwaarder dan het belang van openbaarheid. Uit de stukken kan niet worden opgemaakt of dit betekent dat er daadwerkelijk een nieuw formeel onderzoek naar Ongehoord Nederland is gestart. Wel blijkt dat intern werd nagedacht over mogelijke vervolgstappen in het toezicht.
Commissariaat bood OCW zelf informatie aan
De documentaire werd op 10 juni uitgezonden. PowNed sprak daarvoor maandenlang met voormalige betrokkenen bij FVD. Zij deden in de documentaire onder meer uitspraken over de cultuur binnen en rond de partij. Een dag na de uitzending werden Kamervragen gesteld over onder meer mogelijke beïnvloeding van Ongehoord Nederland door FVD en over het ledenbestand van de omroep. Uit de Woo-stukken blijkt dat een medewerker van het Commissariaat uit eigen beweging bij OCW aanbood input te leveren voor de beantwoording van de Kamervragen.
Tegelijkertijd bestond intern twijfel over welke informatie mocht worden gedeeld. Een medewerker vroeg zich expliciet af of informatie rond het ledenbestand vanwege toezichtvertrouwelijkheid met OCW kon worden gedeeld en wees erop dat toezicht op eventuele datalekken bij de Autoriteit Persoonsgegevens ligt.
ON! had melding bij Autoriteit Persoonsgegevens gedaan
Uit een andere interne e-mail blijkt dat het Commissariaat al vóór de Kamervragen van ON! had vernomen dat de omroep een melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens had gedaan en zelf intern onderzoek had verricht naar de kwestie rond het ledenbestand. De medewerker merkt daarbij op niet te weten welke documenten het Commissariaat daar zelf over bezit. Ongehoord Nederland reageerde na de documentaire zeer kritisch en sprak van feitelijke onjuistheden en “aan laster grenzende beweringen”. De omroep stelde bovendien dat de toezichthouders in Hilversum van zijn bezwaren op de hoogte waren gebracht.
FVD sprak van ‘absurde aanval’
Ook Forum voor Democratie verwierp de strekking van de documentaire. De partij stelde in het wederhoor dat verhalen van voormalige leden ongefundeerd waren en voortkwamen uit rancune. Enkele dagen na de uitzending kwalificeerde FVD de productie op de eigen website als een “bizarre PowNed-documentaire” en als onderdeel van een “absurde aanval vanuit de gevestigde media”. Het Woo-besluit dateert van 12 augustus. Naast persoonsgegevens en persoonlijke beleidsopvattingen houdt het Commissariaat dus ook informatie achter die inzicht zou geven in zijn toekomstige toezichtstrategie.
Opvallend blijft bovendien dat het zeer brede Woo-verzoek nauwelijks documenten opleverde over de daadwerkelijke productie, financiering of inhoudelijke beoordeling van de PowNed-documentaire. Uit het Woo-besluit valt niet op te maken of PowNed, de NPO of andere betrokken partijen daarnaast nog over andere stukken beschikken.”
De huidige ophef rond recente uitspraken van de hoofdredacteur dateert van later. Het Woo-verzoek werd al op 16 juni ingediend, in de directe nasleep van de PowNed-documentaire. De partijen D66, VVD, PRO, CDA, JA21, SGP, 50Plus, Denk, PvdD en Volt zeggen dat de maat nu echt vol is en willen ON! uit het omroepbestel.
WAARDEER DIT ARTIKEL!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage, dan kan dat. Zo help je onafhankelijke mediajournalistiek in stand houden.
