
De Zembla-documentaire De neonazi-files heeft tot veel reacties geleid in de politiek en op sociale media. In het onderzoek, dat BNNVARA samen met het Vlaamse VRT-programma Pano uitvoerde, worden banden blootgelegd tussen leden van Forum voor Democratie (FVD) en neonazistische vechtclubs.
De onderzoeksjournalisten kregen toegang tot beelden van illegale kooigevechten, Hitlergroeten en bijeenkomsten van extreemrechtse groeperingen. Onder de aanwezigen bevond zich FVD-fractievoorzitter Ramon van Asch uit Den Bosch. FVD heeft inmiddels twee betrokken leden geroyeerd.
Felle reacties op sociale media
Op X verklaart FVD’er Ralf Dekker dat hij tijdens een eerder interview met de NOS nog niet op de hoogte was van de ernst van de situatie. Van Asch stelt dat hij niet wist wat voor bijeenkomst hij bezocht en vroegtijdig vertrok.
Vanuit de journalistiek klinkt veel lof voor de reportage. Mediajournalist Ton F. van Dijk schrijft op X: “Beste argument voor publiek geld naar een publieke omroep die zich richt op kerntaak.” Hij noemt het onderzoek goede, zeer relevante journalistiek en wijst op de cruciale rol van de publieke omroep in een democratie.
In een aanvullende reactie noemt Van Dijk de inhoud van de documentaire alarmerend, vooral vanwege de geweldsfantasieën over het vermoorden van politici en de aanvankelijke reacties van de FVD-top op vragen van Zembla. Volgens hem is de schade daarmee al aangericht. “Dat zet je niet recht met een royement en persverklaring achteraf”, aldus Van Dijk.
Ook journalist Mark Koster is enthousiast. Op X schrijft hij: “Topwerk van @zembla en @vrtnws. Dit is prijswinnend werk.” Volgens Koster levert de documentaire overtuigend bewijs voor connecties tussen FVD en neonazi’s. Hij prijst het gedegen onderzoek en de toepassing van wederhoor.
Wierd Duk kritisch op keuze van Zembla-deskundige
Telegraaf-journalist Wierd Duk plaatst op X kanttekeningen bij de keuze voor Willem Wagenaar als deskundige in de documentaire. Hij verwijst naar diens betrokkenheid bij de gewelddadige aanval op een bijeenkomst van de Centrumpartij in Kedichem in 1986, waarbij Wil Schuurman, de latere echtgenote van Hans Janmaat, een been verloor. Wagenaar werd destijds veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf.
Duk vindt het een “lastige spagaat” dat Wagenaar nu als deskundige over extreemrechts optreedt. Ook mist hij vergelijkbare onderzoeken van de publieke omroep naar extreemlinkse bewegingen. Tegelijkertijd veroordeelt Duk het neonazistische gedachtegoed nadrukkelijk: “Verder ben je een totaaldebiel als je neo-nazi gedachtengoed aanhangt en verspreidt.”
Raisa Blommestijn trekt herkomst beelden in twijfel
Presentatrice en voormalig FVD-politica Raisa Blommestijn plaatst vraagtekens bij de manier waarop Zembla aan het beeldmateriaal is gekomen. Op X vraagt ze hoe de redactie toegang kreeg tot uren aan opnames die niet door de infiltrant zijn gemaakt. Ze stelt zonder bewijs: “Dit is 100% het werk van de geheime diensten.”
Zembla geeft in een eigen toelichting aan dat het materiaal door leden van de neonazistische groeperingen zelf is gemaakt en verzameld in een cloudopslag.
WAARDEER DIT ARTIKEL!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage, dan kan dat. Zo help je onafhankelijke mediajournalistiek in stand houden.
