Een verbod op sociale media voor jongeren kan onbedoeld leiden tot minder nieuwsconsumptie en maatschappelijke betrokkenheid. Dat blijkt uit onderzoek onder Australische jongeren. Ook de Nederlandse hoogleraar Jessica Piotrowski (Universiteit van Amsterdam) waarschuwt al langer voor de negatieve gevolgen van algemene socialmediaverboden.
Onderzoekers van Western Sydney University, Queensland University of Technology en de University of Canberra onderzochten de gevolgen van het Australische socialmediaverbod voor jongeren onder de zestien jaar, dat in december 2025 werd ingevoerd. Van de jongeren die door het verbod aanzienlijk werden geraakt, zegt 51 procent sindsdien minder nieuws te krijgen. In totaal ondervond 26 procent van de onderzochte jongeren onder de zestien aanzienlijke gevolgen van de beperkingen.
Uit het onderzoek, waarvoor in februari 2026 ruim duizend jongeren van 10 tot 17 jaar werden ondervraagd, blijkt bovendien dat 39 procent geen andere formele nieuwsbronnen gebruikt dan het nieuws dat zij via sociale media tegenkomen. De onderzoekers vrezen dat het wegvallen van sociale media niet automatisch leidt tot een overstap naar nieuwswebsites, televisie of radio.
Ook Jessica Taylor Piotrowski, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en gespecialiseerd in jeugd en digitale media, is kritisch over een algemeen socialmediaverbod. In een eerder interview stelde zij: “Een verbod op sociale media is problematisch. Het belangrijkste is dat dit de rechten van kinderen ondermijnt om actief deel te nemen aan de digitale wereld.”
Piotrowski pleit voor betere digitale vaardigheden, strengere regelgeving voor technologiebedrijven en een veiligere inrichting van platforms. Volgens haar kunnen algemene verboden jongeren uitsluiten van waardevolle onderdelen van het digitale leven. Zij heeft het risico op verminderde nieuwsconsumptie daarbij niet afzonderlijk benoemd.
De Australische onderzoeksresultaten zijn relevant voor Nederland. Uit onderzoek van het Commissariaat voor de Media uit 2024 blijkt dat 78 procent van de onderzochte jongeren sociale media gebruikt om nieuws te volgen. Daarbij speelt het principe ‘het nieuws vindt mij’ een belangrijke rol: jongeren zoeken niet altijd actief naar nieuws, maar komen het tegen tijdens hun dagelijkse mediagebruik. Een socialmediaverbod kan daarmee ook gevolgen hebben voor het bereik van journalistieke organisaties onder jongeren. Het risico bestaat dat jongeren niet overstappen naar traditionele nieuwsmedia, maar simpelweg minder nieuws consumeren. De Australische onderzoekers pleiten daarom voor meer aandacht voor nieuwsvaardigheden en toegankelijke journalistiek voor jongeren bij het ontwikkelen van regelgeving rond sociale media.
WAARDEER DIT ARTIKEL!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage, dan kan dat. Zo help je onafhankelijke mediajournalistiek in stand houden.
