HET NIEUWS. IN JE OREN.
In Hilversum wordt het behoud van een programma al snel als een overwinning gevierd. Kassa verdwijnt van televisie, maar mag vanaf 2027 toch online verder gaan. Volgens BNNVARA is het een overwinning voor de consument en de publieke omroep, maar is het eigenlijk wel zo’n verstandige beslissing?
Natuurlijk is het goed dat consumentenjournalistiek behouden blijft. Kassa heeft decennialang misstanden blootgelegd en consumenten geholpen. Het is ook een programma wat naar verwachting geen kans maakt om op RTL of SBS uitgezonden te worden, maar is een aparte online doorstart wel de beste besteding van omroepbudgetten? BNNVARA heeft namelijk al een bijzonder succesvol online programma dat consumentenproblemen, oplichting en maatschappelijke misstanden aanpakt: BOOS.
Het programma van Tim Hofman bestaat inmiddels tien jaar, heeft meer dan een miljoen volgers en maakte honderden video’s. BOOS weet bovendien een publiek te bereiken dat traditionele consumentenprogramma’s veel minder vanzelfsprekend bereikt. Het programma is uitgegroeid tot een journalistiek merk dat bedrijven, bestuurders en andere machthebbers ter verantwoording roept. Eigenlijk precies datgene waarmee Kassa zich jarenlang onderscheidde.
Waarom zou BNNVARA onder de huidige financiële druk twee afzonderlijke merken onderhouden die deels hetzelfde journalistieke terrein bestrijken? Kassa krijgt straks een aanzienlijk kleiner budget en BNNVARA moet zelfs eigen middelen inzetten om de online doorstart mogelijk te maken (Iets wat zij overigens ook bij BOOS al doen). Juist als beide programma’s online only worden zullen hun doelgroep qua leeftijd ook dichter bij elkaar komen. Tegelijkertijd is nog onduidelijk hoe dat nieuwe Kassa eruit moet zien. En dat is opvallend, want er wordt budget vrijgemaakt om een programma te behouden, terwijl het onderscheidende concept nog ontwikkeld moet worden.
Er zijn diverse programma’s zoals Tegenlicht, Brandpunt+ en Andere Tijden die online voortbestaan, maar de online overstap is zeker geen garantie is voor online succes. En views en kijkcijfers zijn niet goed te vergelijken. Ook blijkt dat voor de publieke omroep de tv nog steeds het belangrijkste medium is om de kijker te bereiken. Het matige functionerende NPO Start speelt nog steeds een beperkte rol ondanks het grote aantal kwaliteitsprogramma’s, die je er geheel gratis op kan kijken.
Maanden geleden kwam het nieuws over het verdwijnen van Kassa flink in de media en waren de reacties emotioneel. Op zich zijn deze emoties iets wat we overigens wel vaker zien bij bekende merken, zoals bij het verdwijnen van V&D, maar de online comeback van vd.nl is tot op heden nou niet bepaald een succes te noemen.
Het verdwijnen van Kassa is ook niet direct een kaalslag op linieaire tv, want AVROTROS blijft met Radar gewoon op televisie te zien en ook MAX Meldpunt blijft een rol spelen binnen de consumentenjournalistiek. Radar heeft al een uitgebreid online consumentenplatform, maar zal moet straks zonder zijn vertrouwde zaterdagavondprogramma een nieuw publiek zien te vinden en zich te onderscheidne. Juist hun consumentenprogramma BOOS biedt de omroep al de mogelijkheid om zich echt te onderscheiden. Niet met de zoveelste uitleg over energierekeningen, verzekeringen of consumentenrechten, maar met confronterende journalistiek die misstanden zichtbaar maakt en verantwoordelijken aanspreekt. BOOS is geen traditionele consumentenrubriek. Het is een journalistiek platform dat vanuit de digitale wereld is opgebouwd. En dat is een wezenlijk verschil.
De expertise van de Kassa-redactie hoeft natuurlijk niet verloren te gaan. Juist de kennis van consumentenzaken, wetgeving en structurele misstanden kan een belangrijke versterking zijn voor BOOS. De omroep zou ook meer kunnen investeren in een grotere onderzoeksredactie rondom het al online succesvolle BOOS. En dan juist hier meer ruimte voor diepgravende consumentenverhalen en onderzoeken. BNNVARA beschikt met BOOS over iets waar veel traditionele omroepen al jaren naar zoeken: een groot, herkenbaar, journalistiek online merk dat niet afhankelijk is van een plek in het televisieschema en jongere doelgroepen weet te bereiken.
BNNVARA hoeft in tijden daarvoor niet noodzakelijkerwijs een tweede volwaardig ‘online videomerk’ op te tuigen. In plaats van Kassa opnieuw uit te vinden, zou BNNVARA zich daarom beter kunnen afvragen hoe het BOOS verder kan uitbouwen. Het belangrijkste is immers dat consumenten geholpen worden en misstanden aan het licht komen en niet dat iedere omroep zijn historische programmatitels overeind houdt.
