Het Commissariaat voor de Media (CvdM) uit stevige kritiek op de manier waarop Nederland de European Media Freedom Act (EMFA) wil invoeren. Volgens de toezichthouder doet het wetsvoorstel van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) onvoldoende recht aan de Europese doelstelling om de persvrijheid, redactionele onafhankelijkheid en pluriformiteit van de media te versterken. Vooral de aanpak van mediafusies en het ontbreken van verplichte transparantie over media-eigendom baren het Commissariaat zorgen.
Het ministerie kiest volgens het CvdM voor een minimale uitvoering van de Europese regelgeving. In sommige gevallen worden bepalingen zelfs helemaal niet nationaal uitgewerkt. De toezichthouder ziet daardoor meer risico’s dan kansen voor het Nederlandse medialandschap.
Zorgen over concentratie van mediamacht
Een belangrijk kritiekpunt betreft de beoordeling van fusies en overnames in de mediasector. Volgens de EMFA moet daarbij niet alleen naar economische gevolgen worden gekeken, maar ook naar de invloed op de pluriformiteit van het media-aanbod en de redactionele onafhankelijkheid.
Het kabinet wil beide beoordelingen onderbrengen bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Het Commissariaat krijgt daarbij slechts een adviserende rol. Volgens het CvdM bestaat hierdoor het risico dat economische belangen zwaarder gaan wegen dan mediapluriformiteit.
De toezichthouder wijst erop dat de Nederlandse nieuwsmarkt al wordt gedomineerd door een beperkt aantal grote mediabedrijven. De Media Pluralism Monitor 2026 bestempelt deze concentratie als een hoog risico voor de pluriformiteit.
Onvoldoende transparantie over media-eigendom
Ook de voorgestelde databank voor media-eigendom schiet volgens het Commissariaat tekort. De Europese wet verlangt dat burgers kunnen achterhalen wie eigenaar is van mediabedrijven en hoe deze worden gefinancierd, inclusief eventuele financiële bijdragen van overheden.
In het Nederlandse wetsvoorstel ontbreekt echter een verplichting voor mediabedrijven om de benodigde gegevens aan te leveren. De databank wordt daardoor afhankelijk van vrijwillige medewerking.
Het Commissariaat waarschuwt dat hierdoor een onvolledig of zelfs onjuist beeld kan ontstaan van de eigendomsverhoudingen in de mediasector. Daarmee dreigt het belangrijkste doel van de databank, meer transparantie voor mediagebruikers, niet te worden bereikt.
Oproep aan ministerie
Het CvdM roept het ministerie op om de Europese wet niet alleen formeel, maar ook daadwerkelijk effectief uit te voeren. De EMFA moet volgens de toezichthouder bijdragen aan een onafhankelijk, pluriform en toekomstbestendig medialandschap. Het Commissariaat zal zijn bezwaren verder toelichten in een officiële consultatiereactie en uitvoeringstoets en gaat hierover in gesprek met OCW. De European Media Freedom Act is sinds 8 augustus 2025 grotendeels van kracht. De wet bevat Europese regels om de onafhankelijkheid van media te beschermen, transparantie te vergroten en ongewenste concentratie van mediamacht tegen te gaan.
Meer informatie over de Europese Mediawet is te vinden op de website van het Commissariaat voor de Media.
WAARDEER DIT ARTIKEL!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage, dan kan dat. Zo help je onafhankelijke mediajournalistiek in stand houden.
