Onafhankelijke journalisten mogen vanaf vandaag weer verslag doen vanuit de rechtbanken

Journalisten, vloggers en bloggers zonder NVJ- of politieperskaart mogen weer als pers verslag doen vanuit rechtbanken. De rechtbank Den Haag heeft een belangrijk deel van de herziene Persrichtlijn 2025 onderuitgehaald, omdat die onafhankelijke journalisten te veel beperkte in hun toegang tot persfaciliteiten.

De Rechtspraak introduceerde de nieuwe persrichtlijn per 1 juni 2025. Daarin werd vastgelegd dat alleen geaccrediteerde journalisten met onder meer een NVJ-perskaart, internationale perskaart, politieperskaart of lidmaatschap van de Buitenlandse Persvereniging gebruik konden maken van persfaciliteiten. Ook kwam er een eenduidige manier waarop gerechten zittingsinformatie delen via een beveiligde omgeving voor geaccrediteerde journalisten.

Volgens de Rechtspraak was bij de herziening de rol van journalistiek bij de openbaarheid van rechtspraak leidend, maar werd ook een afweging gemaakt met de belangen van procespartijen en andere deelnemers. De Vereniging van Vrije Journalisten vond echter dat onafhankelijke journalisten, bloggers en vloggers hierdoor ten onrechte werden buitengesloten.

De rechtbank Den Haag geeft de VVJ daarin gelijk. Volgens de rechter kunnen ook onafhankelijke verslaggevers, bloggers en vloggers een rol vervullen als ‘public watchdog’. Door de toegang tot persfaciliteiten feitelijk te koppelen aan accreditatie via onder meer de NVJ, werd de persvrijheid te sterk beperkt. De regeling is volgens de rechtbank in strijd met artikel 10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.