Lowlands is cultuur, Pinkpop is erfgoed, Zwarte Cross is volksfeest, maar Opwekking blijft ‘iets christelijks’

De Pinksterconferentie Opwekking is een van de grootste meerdaagse publieksevenementen van Nederland, maar op radio en televisie is daar opvallend weinig van te merken. De editie van 2026 trok volgens Stichting Opwekking 65.000 bezoekers. Daarmee zit Opwekking qua omvang op hetzelfde aantal als Lowlands, dat doorgaans rond de 65.000 bezoekers trekt, en boven de dagcijfers van Pinkpop 2025, waar volgens festivalmedia op vrijdag en zaterdag circa 40.000 bezoekers waren en op zondag circa 50.000.

Toch is de mediabehandeling totaal anders. Lowlands is voor de publieke omroep een vanzelfsprekend cultuurmoment, met aandacht via 3FM, 3voor12, NPO 2 Extra, NPO Start en online verslaggeving. Pinkpop krijgt eveneens landelijke popjournalistieke aandacht via 3FM, NPO 3, NPO Start en 3voor12. Ook de Zwarte Cross, ooit vooral gezien als regionaal Achterhoeks spektakel, wordt tegenwoordig door landelijke media veel serieuzer genomen als volkscultureel fenomeen. Het festival levert verhalen op over muziek, identiteit, duurzaamheid, spektakel, regio en massa-entertainment.

Bij Opwekking gebeurt dat veel minder. Terwijl het evenement net als Lowlands in Biddinghuizen plaatsvindt en óók draait om muziek, ontmoeting, kamperen, identiteit en gemeenschap. Alleen heet de muziek daar worship, staan er geen popheadliners maar sprekers en aanbiddingsleiders, en draait de centrale beleving om geloof, gebed en zingeving. Juist daardoor lijkt het in de medialogica al snel te verschuiven van “festival” naar “religieuze niche”.

Dat is opvallend, zeker voor publieke omroep en commerciële tv en radio. Commerciële media herkennen bij Lowlands, Pinkpop en Zwarte Cross direct de nieuwswaarde: artiesten, kaartverkoop, files, sfeer, prijzen, BN’ers, spektakel en festivaltrends. Opwekking heeft minder van die klassieke entertainmenthaakjes. Er is meestal geen rel, geen internationale headliner, geen biercultuur en geen festivalmode. Maar dat maakt het niet minder relevant. Integendeel; een evenement waar tienduizenden, vaak jonge mensen samenkomen rond geloof en gemeenschap zou juist maatschappelijk interessant moeten zijn.

De EO slaat overigens Opwekking niet volledig over. De omroep is aanwezig op het terrein, maakt content rond Pinksteren en zendt onder meer via Nederland Zingt/EO registraties uit, zoals Opwekking viert Pinksteren met Nederland. Maar daarmee blijft Opwekking vooral binnen de religieuze programmeringshoek. De EO bedient de achterban, maar vertaalt het evenement minder nadrukkelijk naar een breder publiek verhaal over jongeren, zingeving, gemeenschapsvorming en de plek van geloof in een seculier Nederland.

De Opwekking hoeft uiteraard niet kritiekloos gepromoot te worden, maar wel journalistiek serieus genomen te worden. Wie zijn die 60.000 bezoekers? Waarom zijn zoveel jongeren erbij? Wat zoeken zij daar? Wat zegt dit over de behoefte aan gemeenschap? En waarom is deze wereld zo weinig zichtbaar in de reguliere media?

De kern is dus niet dat Opwekking helemaal geen aandacht krijgt. Die aandacht is er wel, vooral via christelijke kanalen, door regionale media en de EO zelf. De kern is dat Opwekking zelden dezelfde journalistieke status krijgt als andere grote festivals. Lowlands is cultuur. Pinkpop is erfgoed. Zwarte Cross is volksfeest. Opwekking blijft “iets christelijks”. Zegt dit iets over een blinde vlek in Hilversum? De publieke omroep praat graag over diversiteit, representatie en het bereiken van groepen buiten de eigen bubbel. Maar een massaal christelijk evenement met 60.000 bezoekers, opvallend veel jongeren en een groot online bereik past blijkbaar niet vanzelf in het beeld van relevant Nederland. Wie Nederland wil begrijpen, moet niet alleen naar Lowlands, Pinkpop en de Zwarte Cross kijken. Die moet ook naar Opwekking kijken. Overigens niet omdat iedereen het christelijke verhaal hoeft te delen, maar omdat 60.000 mensen op een veld nooit alleen een intern feestje zijn. Zo’n bijeenkomst laat mogelijk zien dat geloof in de landelijke media nauwelijks nog een rol lijkt te spelen ten opzichte van algemene events met soortgelijke bezoekersaantallen, terwijl het in de Nederlandse samenleving nog altijd tienduizenden mensen weet te mobiliseren. Juist dat contrast maakt Opwekking journalistiek relevant.