Kritiek op NOS-presentatrice Simone Weimans om serie voor Omroep ZWART

De nieuwe documentaireserie Simone en de Roofstaat van NOS-presentatrice Simone Weimans heeft kritiek opgeroepen. In de serie, die vanaf 2 april op NPO 2 en NPO Start verschijnt, onderzoekt Weimans het koloniale verleden van Nederland. Het programma wordt gemaakt voor Omroep ZWART.

Weblog GeenStijl stelt dat het opmerkelijk is dat een presentatrice van het NOS Journaal een programma maakt voor een omroep met een uitgesproken maatschappelijk profiel. Volgens de site kan dat vragen oproepen over de journalistieke onafhankelijkheid van NOS-presentatoren. De NOS benadrukt in haar journalistieke code juist waarden als zorgvuldigheid, betrouwbaarheid en ongebondenheid.

De kritiek richt zich vooral op de inhoudelijke insteek van de serie. In de aankondiging zegt Weimans dat in het programma ook onderwerpen aan bod komen die in Nederland “minder vaak besproken worden” en dat het “pijnlijke verhalen zijn waar we het liever niet over hebben”. Volgens GeenStijl is die aanname discutabel en wijst het platform erop dat de publieke omroep de afgelopen jaren al tal van programma’s heeft gemaakt over het Nederlandse koloniale verleden. Daarnaast wordt gewezen op de combinatie van Weimans’ rol als nieuwslezer bij de NOS en haar werkzaamheden voor een activistische omroep. Hoewel het niet ongebruikelijk is dat NOS-presentatoren ook voor andere publieke omroepen programma’s maken.

Ook Tina Nijnamp is in haar podcast kritisch: ‘Ik vind dat toch wel dubieus, moet ik eerlijk zeggen. We zien wel vaker dat bijvoorbeeld Winfried Baijens voor de NTR een programma presenteert, zoals Het Water Komt over de watersnoodramp. Ook Annechien Steenhuizen heeft voor de NTR Project Rembrandt gepresenteerd. Maar Omroep ZWART is natuurlijk niet de NTR. De NTR is een neutrale omroep, terwijl de andere omroepen in ons omroepbestel dat niet zijn. En ik vind eigenlijk dat een NOS Journaal-presentator – waar altijd discussie over is of ze wel objectief en neutraal zijn – dit soort dingen beter niet kan doen. Juist om dat soort discussies voor te zijn, zou je dan niet voor allerlei omroepen programma’s moeten presenteren.’, aldus Nijkamp.

Ook Victor Vlam meldt in de nieuwe serie zijn podcast dat er de afgelopen tijd al heel veel NPO-producties over het slavernijverleden zijn geweest. En noemt de goedkeuring van NOS ‘extreem onverstandig’.

Vlam: “Ik vind het echt heel opmerkelijk dat een gezicht van het NOS-Journaal een programma mag presenteren voor een ledenomroep, in dit geval Omroep Zwart. De NOS is natuurlijk een taakomroep. En het is een taakomroep die neutraal moet zijn. Ze moeten zo neutraal mogelijk het nieuws brengen. Dat is het tegenovergestelde van wat Omroep Zwart moet zijn. Want dat is een ledenomroep die juist een ideologische kleur moet hebben. Dat is de taak van individuele omroepen in het bestel. Je hebt het idee dat eigenlijk alle ideologische kleuren van de samenleving vertegenwoordigd worden door omroepen bij de NPO. Dus het is heel gek als een neutrale NOS-Journaal-nieuwslezer ineens het gezicht wordt van een prominent programma van een omroep met juist een ideologische kleur. Dan is het dus zo dat daarmee het Journaal ook een ideologische kleur krijgt. En daar komt bij: Omroep Zwart is niet zomaar een omroep. Het is ook een omroep die als een van de meest activistische omroepen geldt.”

Ook over de titel is Vlam kritisch. “Van een journaalnieuwslezer mag je verwachten dat die persoon neutraal is en zich dus niet laat lenen voor een programma van een ledenomroep met een ideologische kleur. En als je naar het programma gaat kijken – zoals ik zei, het heet Simone en de Roofstaat. Dat is nog niet te zien geweest, maar alleen de titel is al redelijk activistisch. En laat het woord ‘redelijk’ daar maar weg. Roofstaat is geen neutrale term. Dat is een term die slaat op Nederland. Het is een term die pas wordt gebruikt in de afgelopen, nou ja, pak ’m beet vijftien jaar. En het is iets wat eigenlijk alleen in activistische kringen wordt gebruikt. Het is een heel activistisch woord, extreem activistisch. Het suggereert ook een morele schuld. En ja, dus dat je… het kan dus gebruikt worden als een soort van opmaat naar herstelbetalingen bijvoorbeeld. Dat zou het idee kunnen zijn waarom activisten dit soort termen gebruiken”, aldus de mediaduider.