Met ronkende journalistiek, gebaseerd op niet-bestaande bronnen, maakte NRC een eind aan de ambities van aankomend kabinetsinformateur Wijers. De krant ging de mist in door onderzoeksjournalistiek van twijfelachtig allooi te verdedigen, tot een concurrerend medium (de Volkskrant) wel alle feiten boven water tilde. Toen bleek van het dossier-Wijers weinig meer over dan de zwaar beschadigde reputatie van de journalist in kwestie, die zonder nadere toelichting van de hoofdredacteur (die eveneens de plank missloeg) werd weggepromoveerd naar de sportredactie. Een interessante move, waarmee de hoofdredactie impliciet aangeeft hoe zij aankijkt tegen sportjournalistiek: kennelijk een parkeerplaats voor wie tijdelijk zijn geloofwaardigheid even kwijt is. Ook de ombudsman van de krant zat er met zijn sussende toon naast en trok daaruit de conclusie dat hij met zijn werk beter kon stoppen
NRC struikelde over de eigen benen. De krant presenteerde het nieuws met zichtbaar genoegen en liet daarmee zien dat beoogd kabinetsinformateur Wijers het bos insturen niet zozeer het effect was van goed journalistiek werk, maar meer het beoogde doel. Dat doel – scoren met een scoop – rechtvaardigde het optuigen van een construct: een verzonnen verhaal waarin de feiten soepel werden geboetseerd binnen de mal van een gewenst effect.
Ik wilde mijn visie nog eens toetsen aan de verhalen van Hugo Logtenberg, de NRC-verslaggever in deze kwestie, maar kon ze op de site van NRC niet zo gauw terugvinden. Dat kan ook liggen aan mijn ongeduld om lang op de digitale rommelzolder rond te struinen.
de Volkskrant
Hoe anders is de aanpak van de affaire-Van Berkel door de Volkskrant. Politiek verslaggever Natalie Righton legde transparant uit hoe het D66-Tweede Kamerlid zelf de journalisten in de richting van het gesjoemel met haar cv stuurde. De politica vroeg de redactie om aandacht (wat een rare actie!), waarna de Volkskrant-journalisten zich, met het zicht op een plek van Van Berkel in het nieuwe kabinet, serieus in haar achtergronden verdiepten. Ze controleerden een paar feiten en kwamen er tot eigen verbazing al snel achter dat essentiële informatie niet klopte. Chapeau!
Righton meldde in haar krant met gepaste journalistieke afstand de feiten en die leidden tot de val van de beoogde staatssecretaris. Dat was het effect van goede journalistiek, niet het doel ervan: een groot verschil met de modus operandi van NRC. Volgorde en motieven doen er toe. Righton liet zien dat belangwekkend nieuws zichzelf verkoopt, het hoeft niet opgehangen te worden in een bedacht construct.
TON VERIND
