(Blog Jacob de Vries) Trendrapport 2026: adapt, rebuild of herontwerpen?

alle beschikbare rapporten Future Medua Hubs

Afgelopen week publiceerde Future Media Hubs het Trendrapport 2026. Een omvangrijk, internationaal rapport dat inzicht geeft in waar media naartoe bewegen. Niet alleen technologisch, maar ook journalistiek, organisatorisch en maatschappelijk.

Future Media Hubs is een internationaal netwerk van publieke en commerciële mediaorganisaties dat zich richt op innovatie door samenwerking en kennisdeling. Het netwerk verbindt mediaorganisaties, startups en ondernemers rondom strategische vraagstukken zoals bereik, technologie, verdienmodellen en publieke waarde. De overtuiging is dat internationale samenwerking nodig is om de media-industrie toekomstbestendig te maken en relevant te houden voor mensen én samenleving.

Ik ben inmiddels ruim een jaar bij dit netwerk betrokken. Het is van grote waarde voor mijn werk binnen de EO en binnen de publieke omroep. Niet omdat er kant-en-klare antwoorden worden gegeven, maar omdat het scherpe vragen oplevert. Iedere week spreek ik internationale partijen, luister ik naar presentaties en krijg ik eerlijke feedback op het werk dat wij doen, als ik zelf een presentatie geef. Die spiegel is essentieel. En bijkomend: een thema waar het dit jaar veel over zal gaan is digitale soevereiniteit, en dit collectief zorgt er naar mijn idee voor dat we als Europese partners sterker worden. Door in elkaar te te investeren, door van elkaar te leren.

Er worden ook fysieke bijeenkomsten georganiseerd. Afgelopen najaar was ik in Bergen bij de NRK, waar we spraken over het bereiken van nieuwe doelgroepen. We zagen daar inspirerende voorbeelden van zowel de publieke als commerciële omroep in Noorwegen, onder andere over het gebruik van Instagram en TikTok en hoe jongeren die platforms inzetten.

Eind april zijn we te gast bij Schibsted in Stockholm, waar opnieuw internationale deelnemers samenkomen. Wat mij betreft een absolute aanrader, voor publieke én commerciële mediaorganisaties die serieus werk willen maken van vernieuwing.

Wat zegt het Trendrapport 2026?

Formats zijn fundamenteel veranderd

Mobile is dominant. Vertical storytelling is norm. Short video onder de zestig seconden bepaalt zichtbaarheid. Podcasts blijven groeien (al zie ik het zelf in Nederland wel een beetje afvlakken). Gaming en media vervagen. Jongeren zoeken betrokkenheid, herkenning en de mogelijkheid om actief mee te doen.

Platforms zijn identity spaces

Platforms zijn niet langer slechts distributiekanalen. Ze zijn identiteitsruimtes. Plekken waar mensen zich uitdrukken, verbinden en positioneren.

Dat betekent dat journalistiek niet meer vanzelfsprekend het startpunt is van het publieke gesprek. Het is één van de stemmen in een groter ecosysteem waarin aandacht schaars is en concurrentie om relevantie groot.

De gatekeepers zijn verschoven

Traditionele media vervullen niet langer automatisch de rol van poortwachter. Die rol is verschoven naar creators, influencers, algoritmes en in toenemende mate AI-systemen. Dit past ook overigens heel goed bij het artikel van vorige week (link vind je hierboven).

Dit is geen mening, maar een nuchtere constatering. En die dwingt publieke media om na te denken: als wij niet meer vanzelfsprekend het beginpunt zijn voor nieuws, voor onze content, wat betekent dat voor onze rol?

Vertrouwen onder druk

AI vervaagt de grens tussen echt en synthetisch. Jongeren haken sneller af. Transparantie is niet langer alleen een ethisch ideaal, maar een strategische noodzaak.

De relatie tussen media en publiek staat centraal. Zonder die relatie verliest journalistiek haar betekenis. Nieuwsbrief #20 ging hier bijvoorbeeld over. Voor de nieuwe lezers: hier te lezen.

AI als nieuwe filter

AI is niet alleen een assistent. Het kan de nieuwe toegangspoort tot informatie worden. Als chatbots en taalmodellen het startpunt worden van informatievergaring, verschuift de macht opnieuw.

Dan wordt niet Google, maar een AI-systeem de filter tussen publiek en nieuws.

Het rapport zegt in feite drie dingen:

  • Je kunt niet terug naar het oude model.
  • Je kunt platformlogica niet negeren.
  • Je moet tegelijk directe relaties met je publiek versterken.

Voor mij bevestigt dit iets belangrijks: we zitten niet gevangen in het systeem. Maar we zijn wel verantwoordelijk voor hoe we ons ertoe verhouden.

Niet alles wat algoritmisch werkt, is journalistiek relevant. Maar alles wat journalistiek relevant is, moet wel zijn weg vinden naar het publiek.

Dat vraagt geen nostalgie.

Dat vraagt herontwerp.

Beschikbare rapporten:

  • News in 2026
  • Games & Engagement in 2026
  • Business & Growth in 2026
  • Media Technology in 2026
  • Reaching Audiences in 2026

➜ Link naar alle rapporten van Future Media Hubs

In zijn wekelijkse nieuwsbrief schrijft Jacob de Vries — senior projectleider journalistiek, AI & Innovatie bij de EO, en daarnaast freelance strateeg — over de digitale transformatie van media, AI in de journalistiek, communitybuilding en de toekomst van het publieke bestel. Het hoofdthema van de nieuwsbrief is voortaan ook wekelijks te lezen op Spreekbuis.nl, terwijl de volledige editie met extra analyses, tips en observaties via zijn nieuwsbrief verschijnt. Abonneren kan gratis, zodat je elke week het complete overzicht direct in je inbox ontvangt.