YouTube, streaming diensten en sociale media zorgen ervoor dat vooral jongeren steeds meer video bekijken op smartphones en tablets. Die verschuiving van het grote scherm op afstand naar een klein scherm vlak voor de ogen heeft mogelijk ook gevolgen voor het gezichtsvermogen.
Een grote wetenschappelijke meta-analyse, gepubliceerd in JAMA Network Open, onderzocht 45 studies met in totaal ruim 335.000 deelnemers. Daaruit blijkt dat ieder extra uur digitale schermtijd per dag samenhing met gemiddeld 21 procent hogere odds op bijziendheid (myopie). De sterkste toename werd gevonden tussen één en vier uur schermtijd per dag. (JAMA Network)
De onderzoekers wijzen erop dat vooral langdurig dichtbij kijken een mogelijke verklaring vormt. Smartphones worden doorgaans op veel kortere afstand bekeken dan een traditionele televisie. Tegelijkertijd kan veel schermgebruik betekenen dat kinderen minder tijd buiten doorbrengen, terwijl buiten zijn juist een beschermende factor lijkt te zijn tegen het ontwikkelen van bijziendheid. De onderzoekers benadrukken wel dat veel van de beschikbare studies observationeel zijn en daarmee geen rechtstreeks oorzakelijk verband bewijzen. (JAMA Network)
Ook Nederlands onderzoek wijst in die richting. Onder 525 Nederlandse tieners bleek dat periodes van twintig minuten of langer onafgebroken smartphonegebruik samenhingen met meer bijziendheid. Die relatie was vooral zichtbaar bij jongeren die relatief weinig buiten kwamen. (PubMed) Een nieuwe Europese overzichtsstudie uit 2026 komt eveneens tot de conclusie dat schermgebruik, langdurig dichtbij kijken en weinig tijd buiten samenhangen met myopie bij kinderen, al beoordelen de onderzoekers de bewijskracht nog als laag tot zeer laag. (PubMed)
Kijken in het donker
Ook het kijken naar series, video’s of sociale media op een smartphone in een donkere slaapkamer kan belastend zijn voor de ogen. Dat betekent echter niet dat kijken in het donker aantoonbaar permanente oogschade veroorzaakt. Er zijn wel gevallen beschreven waarbij smartphonegebruik in het donker tijdelijk problemen met het zicht veroorzaakte doordat de ogen verschillend aan licht en donker waren aangepast.
WAARDEER DIT ARTIKEL!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage, dan kan dat. Zo help je onafhankelijke mediajournalistiek in stand houden.
