Een goede ochtendshow is als je eerste kop koffie. Je schenkt hem zonder na te denken in, en dan begint je dag pas echt De ochtendshow is zo iconisch dat het een vast onderdeel was in veel films uit de jaren tachtig. De hoofdpersoon ontwaakt wanneer zijn wekkerradio afgaat en de morning DJ zet gelijk de toon: “Good morning Los Angeles, it’s a beautiful day today…” Ik vroeg me af hoe ochtendshows de afgelopen jaren zijn geëvolueerd en wat de belangrijkste verschillen zijn. Daarvoor heb ik een ochtendshow van Jeroen van Inkel (uitzenddatum 22 mei 1987) vergeleken met de ochtendshow van Gordon & Froukje (uitzenddatum 5 februari 2026). Voor beide shows betreft het tijdslot 07.00–08.00 uur.
Het uur van Jeroen van Inkel is bijzonder. Het is zijn eerste ochtendprogramma in de nieuwe Veronica-programmering. Het werd uitgezonden door de Veronica Omroep Organisatie op Radio 3.
Het uur van Gordon & Froukje is willekeurig gekozen. Het werd uitgezonden in een periode waarin er redelijk wat publiciteit rond het programma was, onder meer door tegenvallende luistercijfers en geruchten over de vraag of het programma wel zou overleven. In dit uur hoor je naast Gordon & Froukje ook Jan-Paul Grootentraast. Hij was toegevoegd aan het team om, zoals Talpa het omschreef, ‘rust en balans in het programma te brengen, waarmee ook Gordon en Froukje, samen met Jan-Paul, nog beter in hun kracht staan’. Inmiddels is het programma gestopt.
Bij beide programma’s ontbreekt het TOTH. De opnames bevatten dus geen nieuws en commercials op het hele uur.
Ik heb beide shows beluisterd en gecategoriseerd volgens de categorieën Music, Speech, Identity en Commercials. Onder Music valt muziek (songs) waar niet doorheen wordt gepraat. Speech is gesproken woord, ook als dit over muziek is. Onder Identity vallen jingles en promo’s en Commercials spreekt voor zich.
Alles is gemeten in minuten en seconden (00:00) en alle tijdsduren binnen dezelfde categorie zijn opgeteld. Dit geeft een totaal aantal minuten en seconden per categorie. Vervolgens heb ik het percentage berekend op basis van de totale tijdsduur van de betreffende opname.
Onderaan dit artikel staan links om beide shows te beluisteren, zodat je een eigen mening kunt vormen. Als bonus tref je ook een link aan naar het gesprek dat ik had met Jeroen van Inkel over mijn bevindingen.
| Programma | Categorie | Tijdsduur | Percentage |
|---|---|---|---|
| Ook Goeiemorgen | Speech | 07:53 | 14,42% |
| Gordon & Froukje | Speech | 15:51 | 29,23% |
| Ook Goeiemorgen | Music | 44:36 | 81,56% |
| Gordon & Froukje | Music | 31:09 | 57,44% |
| Ook Goeiemorgen | Commercials | 00:00 | 0% |
| Gordon & Froukje | Commercials | 05:36 | 10,33% |
| Ook Goeiemorgen | Identity | 02:12 | 4,02% |
| Gordon & Froukje | Identity | 01:38 | 3,01% |
| Totaal Ook Goeiemorgen | 54:41 | ||
| Totaal Gordon & Froukje | 54:14 |
Wat gelijk opvalt, is dat er in het programma Gordon & Froukje bijna twee keer zo veel wordt gesproken als in Ook Goeiemorgen.
En, een beetje appels met peren, want Radio 10 is commercieel en Radio 3 was publiek, maar liefst 10% van het programma Gordon & Froukje bestaat uit commercials. Dit is overigens zonder de commercials op het hele uur.
Bovenstaande punten zorgen ervoor dat de hoeveelheid muziek die gedraaid wordt in Ook Goeiemorgen significant hoger is dan in Gordon & Froukje.
Wat de cijfers niet laten zien, maar wat je onmiddellijk ervaart als je beide shows beluistert, is het gevoel dat Ook Goeiemorgen bijna uitsluitend muziek bevat en Gordon & Froukje een talkshow is. Dat heeft verschillende oorzaken.
Jeroen van Inkel praat bijna niet kaal. Het merendeel van zijn presentaties vindt plaats in de intro of outro van een plaat. Jeroen praat dus wel, maar als luisteraar heb je het gevoel dat er gewoon muziek gedraaid wordt.
Bij Gordon & Froukje is dat compleet anders. Wat opvalt, is dat Jan-Paul Grootentraast hier echt als DJ fungeert. Bij het aflopen van de song pakt hij goed de energie op, om vervolgens de overgang naar Gordon & Froukje mogelijk te maken. Maar dan krijg ik als luisteraar het gevoel dat er wordt overgeschakeld naar een andere studio.
Gordon & Froukje zitten compleet in hun eigen bubbel. Voor de luisteraar komt het item over Marktplaats bijvoorbeeld plotsklaps uit de lucht vallen. Bovendien hebben ze het uitsluitend over zichzelf en hun eigen ervaringen. Is het de bedoeling dat ik als luisteraar medelijden krijg met Gordon omdat hij zijn spullen niet verkocht krijgt op Marktplaats?
Er wordt wel veel gelachen bij Gordon & Froukje, voornamelijk met en om elkaar.
Er zit bijna veertig jaar tussen beide ochtendshows. Ten tijde van Ook Goeiemorgen waren er ook andere ochtendshows in Nederland. Die shows werden op verschillende werkdagen op dezelfde zender uitgezonden en hoefden niet head-to-head te concurreren. Het was dus eenvoudiger om succesvol te zijn.
Vandaag de dag is de concurrentie moordend en zou je verwachten dat dit zou leiden tot enorme creativiteit en verschillen in stijl. Maar als ik kijk naar de ochtendshows van Radio 538, NPO Radio 2, Radio 10, Qmusic en Veronica, dan valt me één ding op: het is allemaal hetzelfde. Andere namen, andere jingles en andere stemmen, maar eigenlijk compleet uitwisselbaar. Veel geklets, veel gelach en weinig muziek.
Het is opvallend dat stationseigenaren met een falende ochtendshow vaak dezelfde keuze maken. Ze geven veel geld uit en kopen een succesvolle ochtendshow van de concurrent, in de hoop dat hun marktaandeel stijgt en dat van de concurrent daalt.
Waarom durft niemand het aan om eens een ander soort ochtendshow neer te zetten?
Een ochtendshow die gedragen wordt door muziek en slechts één DJ. Een DJ die sfeer kan maken, muziek lekker kan laten stromen, wat grappige dingen brengt en simpele items doet.
Een ‘morning companion’ die je helpt om de dag positief en energiek te beginnen. En je vooral de ruimte laat om zelf te lachen wanneer je wilt. Want het feit dat er gelachen wordt op de radio, wil nog niet zeggen dat iets grappig is.
Gesprek Jeroen van Inkel: https://tinyurl.com/v7bhm8ff
Ochtendshow Gordon & Froukje: https://tinyurl.com/4276dcty
Ochtendshow Jeroen van Inkel: https://tinyurl.com/yc3vbb7f
