Het Commissariaat voor de Media schetst in het jaarverslag over 2025 een zorgelijk beeld van het Nederlandse medialandschap. In vrijwel alle kernindicatoren, van nieuwsgebruik tot vertrouwen en pluriformiteit, ziet de toezichthouder negatieve trends, terwijl tegelijkertijd de invloed van internationale platformbedrijven en AI snel toeneemt.
Democratie en nieuws onder druk
Het Commissariaat stelt dat het gebruik, de interesse en het vertrouwen in nieuws al jaren dalen. Steeds meer Nederlanders, en met name jongeren, halen hun nieuws primair uit sociale media. Daardoor komen zij minder in aanraking met professioneel journalistiek aanbod. Volgens de toezichthouder vormt dit een direct risico voor de democratie, omdat burgers minder goed geïnformeerd zijn en moeilijker een gefundeerde mening kunnen vormen.
Macht van big tech en AI groeit
Grote platformbedrijven hebben zich ontwikkeld tot poortwachters van het nieuws. Via algoritmes bepalen zij in toenemende mate wat zichtbaar is en wat niet. Daar komt bij dat AI-toepassingen zoals chatbots een nieuwe rol spelen in nieuwsconsumptie. Het Commissariaat waarschuwt dat deze ontwikkelingen de positie van journalistieke media verder verzwakken en pleit voor strengere regulering van big tech, inclusief mogelijke verplichtingen om bij te dragen aan de nieuwsvoorziening.
Jongeren en online risico’s
Jongeren opereren in een online omgeving met steeds meer risico’s, variërend van schadelijke content tot verborgen commerciële beïnvloeding. Het Commissariaat constateert dat de mediageletterdheid achterblijft en dat jongeren onvoldoende zijn toegerust om deze invloeden goed te duiden. In reactie daarop is het toezicht op influencers in 2025 fors uitgebreid, waarbij ook kleinere accounts nu onder de regels vallen.
Publieke omroep onder druk
De positie van de publieke omroep staat volgens het Commissariaat onder toenemende druk. Dalende overheidsfinanciering, afnemend vertrouwen en concurrentie van internationale platforms maken het voor omroepen lastiger om relevant en zichtbaar te blijven. Tegelijkertijd groeit de politieke discussie over het bestel en neemt het draagvlak onder het publiek af.
Ingrijpen en toezicht aangescherpt
In 2025 heeft het Commissariaat het toezicht op meerdere fronten geïntensiveerd. Zo zijn meer dan duizend influencers in beeld en staan honderden actief onder toezicht. Daarnaast werd er handhavend opgetreden tegen Ongehoord Nederland, met onder meer een boete, waarschuwing en last onder dwangsom. Ook kreeg het Commissariaat een nieuwe rol als toezichthouder op politieke reclame binnen de Europese Unie en werd het toezicht uitgebreid naar internationale platforms met een Nederlandse vestiging.
Media- en marktontwikkelingen
De mediasector wordt gekenmerkt door verdere consolidatie. De goedkeuring van de overname van RTL Nederland door DPG Media onder voorwaarden illustreert deze trend. Tegelijkertijd staan de verdienmodellen van nieuwsmedia onder druk, mede door de dominante positie van platformbedrijven die advertentie-inkomsten naar zich toe trekken.
Europese regelgeving en groeiende rol CvdM
Met de inwerkingtreding van nieuwe Europese regelgeving, waaronder de European Media Freedom Act, neemt de rol van het Commissariaat verder toe. Ook op het gebied van toegankelijkheid en transparantie van politieke advertenties zijn nieuwe regels ingevoerd. De toezichthouder positioneert zich nadrukkelijker in het Europese speelveld en werkt intensiever samen met andere toezichthouders.
Opvallende cijfers
Het jaarverslag laat zien dat het Commissariaat in 2025 729 meldingen en signalen ontving en drie boetes oplegde. Meer dan duizend influencers vallen onder de registratieplicht, waarvan er ruim 350 actief onder toezicht staan. Daarmee wordt duidelijk dat het toezicht zich steeds verder uitbreidt naar het digitale domein.
