De Nederlandse ‘koningin van de talkshow’ Sonja Barend is op 12 april 2026 op 86-jarige leeftijd overleden. Dat meldt BNNVARA vandaag. Met haar overlijden verliest Nederland een van de meest invloedrijke en bepalende presentatoren uit de tv-geschiedenis.
Barend, geboren als Sonja Maria Barend op 29 februari 1940 in Amsterdam, groeide uit tot wat velen haar noemden: de ‘koningin van de talkshow’. Meer dan veertig jaar drukte zij een stempel op het Nederlandse televisielandschap, tot zij in 2006 afscheid nam van het medium.
Van oorlogstrauma naar televisietop
Haar jeugd werd getekend door de Tweede Wereldoorlog. Haar Joodse vader, David Barend, werd door de Duitse bezetter weggevoerd en in Auschwitz vermoord. Barend kwam pas op tienjarige leeftijd achter zijn lot. Deze ingrijpende gebeurtenis zou later een blijvende invloed hebben op haar leven en werk.
Na een vroege start op de arbeidsmarkt bij de Twentsche Bank – een periode die zij later omschreef als “de hel” – vond ze via avondstudies en omwegen haar weg naar de televisie.
Doorbraak en dominantie op de Nederlandse tv
In 1966 maakte Barend haar televisiedebuut als omroepster bij de NTS. Haar echte doorbraak volgde bij de VARA, waar ze programma’s presenteerde als Uit Bellevue, Dagje ouder en Fenklup. Later werkte ze ook voor de AVRO met titels als Sterallures en Sonja ’s avonds.
Na een periode in Israël keerde ze terug bij de VARA, waar ze haar grootste successen behaalde met de iconische Sonja op…-reeks. Daarmee gaf ze een eigen, scherpere invulling aan het talkshowgenre dat eerder was ingezet door Willem Duys.
Haar stijl was kritisch, betrokken en maatschappelijk scherp. Ze sprak met politici, opiniemakers en cultuurfiguren – van kardinaal Adrianus Simonis tot schrijver Richard Klinkhamer.
Samen met Paul Witteman presenteerde ze tussen 1997 en 2002 het invloedrijke programma Barend & Witteman, dat uitgroeide tot een vaste waarde in de Nederlandse actualiteiten-tv.
‘Koningin van de talkshow’
De bijnaam die haar carrière zou definiëren, kreeg ze in 1999 van Adriaan van Dis tijdens een uitzending van Zomergasten. Het typeerde haar status: Barend was jarenlang hét gezicht van inhoudelijke televisiegesprekken in Nederland.
In 2006 nam ze afscheid van televisie. Bij haar laatste uitzending ontving ze uit handen van toenmalig burgemeester Job Cohen de onderscheiding van officier in de Orde van Oranje-Nassau.
Blijvende invloed en nalatenschap
Haar naam leeft voort in de jaarlijkse Sonja Barend Award, de prijs voor het beste televisie-interview van Nederland. Daarmee blijft haar invloed op de journalistieke kwaliteit van tv-interviews tastbaar. In 2017 publiceerde ze haar autobiografie Je ziet mij nooit meer terug, waarin ze het verhaal van haar vader en haar persoonlijke zoektocht centraal stelde. Tot op hoge leeftijd bleef ze zich uitspreken over hoe haar werk en leven werden verbeeld, zoals nog in 2025 rond een toneelbewerking van haar boek.
