NPO Luister moet uitgroeien tot een nationaal audioplatform dat moet kunnen concurreren tegen internationale spelers zoals Spotify, TuneIn en Apple Podcasts. Om dit te kunnen realiseren dient het platform opengesteld te worden voor externe partijen. Groenlinks-kamerlid Lisa Westerveld gaf in een motie aan dat het van cruciaal belang is voor een toekomstbestendig mediabestel dat er Nederlandse alternatieven ontstaan voor dominante internationale audiovisuele distributieplatforms. DPG Media pleitte al eerder voor een gezamenlijk podcastplatform voor lokale spelers. In oktober 2022 werd de motie voor het openstellen van NPO Luister vrijwel unaniem door de Kamer aangenomen.
Drie en een half jaar later is van daadwerkelijke openstelling echter nog steeds geen sprake. NPO Luister bestaat in de praktijk nog vrijwel volledig uit eigen NPO-content. Volgens NPO-woordvoerder Linda Summer zijn er wel “verkennende gesprekken” met marktpartijen. Concrete resultaten of samenwerkingen blijven echter uit. Op nadere vragen over de voortgang en obstakels binnen de Mediawet volgde geen concreet antwoord.
“Over het algemeen geldt dat we met verschillende marktpartijen verkennende gesprekken voeren over mogelijke samenwerkingen. Voor de publieke omroep is daarbij onder meer leidend of we de uitvoering van onze publieke media-opdracht kunnen verbeteren, bijvoorbeeld of we nieuw publiek kunnen bereiken. Daarbij gaat bijvoorbeeld om mogelijke (co-)productie van content of samenwerkingen rond distributie of technologie. De huidige Mediawet is daarbij uiteraard het geldende kader.”
NPO
Kritiek vanuit de markt
Jaren na de aangenomen motie is het tot op heden bij verkennende gesprekken gebleven. Ook voor de politiek is dit een lange verkenningsperiode om tot concrete samenwerking te komen. Ook vanuit de markt groeit de kritiek. Brancheorganisatie van Nederlandse nieuwsuitgevers, NDP Nieuwsmedia, geeft aan geen zicht te hebben op concrete stappen richting openstelling. Directeur Herman Wolswinkel stelt dat het oorspronkelijke uitgangspunt, samenwerking tussen publieke en private partijen, tot op heden niet is gerealiseerd. NDP Nieuwsmedia heeft geen zicht op de precieze beweegredenen van de NPO waarom NPO Luister niet is opengesteld voor private aanbieders.
“We waren blij dat toenmalig OCW-staatssecretaris Uslu na een motie van de Tweede Kamer het standpunt innam dat publieke en private partijen hun krachten moesten bundelen in NPO. We kunnen niet anders dan constateren dat dat niet tot openstelling heeft geleid. Ons standpunt is altijd geweest dat openstelling van het platform bij zou dragen aan een pluriform aanbod van journalistieke podcasts voor het Nederlandse publiek. In de discussie over een pluriform media-aanbod kan dat nog steeds een verschil maken. We zijn dus nog steeds voorstander van openstelling van NPO Luister voor private journalistieke content.”
Herman Wolswinkel NDP Nieuwsmedia
Nauwelijks gesprekken
Opvallend is bovendien dat grote mediapartijen nauwelijks betrokken lijken. Zo laat Mediahuis Nederland weten dat er geen gesprekken met de NPO zijn gevoerd over deelname aan NPO Luister. CEO Rien van Beemen bevestigt aan Spreekbuis dat het bedrijf hierover geen contact heeft gehad met de NPO. Ook Titus van Dijk, oprichter van podcastuitgever Tonny Media geeft aan geen contact te hebben gehad met NPO. DPG Media Podcast Manager Daan Hofstee geeft aan dat er geen gesprekken zijn geweest met de publieke omroep.
Marc Adriani, hoofdredacteur van BNR, heeft wel verkennende gesprekken met NPO gehad, maar ook dit heeft nog niet vruchtbaar resultaat opgeleverd. Ondanks dat BNR graag haar podcasts op het Luister-platform wil hebben, mag het volgens Adriani niet het bestaansmodel van BNR aantasten. De huidige Mediawet laat het volgens hem niet toe om op het audioplatform podcasts met reclame te publiceren. Zonder reclame-inkomsten kunnen private organisaties geen podcast exploiteren. NPO-podcasts hebben overigens geen reclame. Adriani geeft aan dat naar aanleiding van dit artikel hij graag weer stappen wil zetten om te kijken of deelname in een gezamenlijk platform mogelijk is.
Marktaandeel
Uit cijfers over 2025 blijkt dat NPO Luister nog altijd beperkt wordt gebruikt in vergelijking met internationale platforms. Hoewel het platform een duidelijke positie heeft binnen het Nederlandse audiolandschap, blijft het bereik aanzienlijk achter bij de grote spelers. Zo ligt het gebruik van Spotify rond de 45% van het podcastgebruik in Nederland, gevolgd door YouTube met circa 23%. NPO Luister komt uit op ongeveer 19%, waarmee het weliswaar een relevante speler is, maar geen dominante positie inneemt. Andere apps, waaronder Apple Podcasts en platforms van uitgevers, zijn samen goed voor zo’n 14%, terwijl Podimo rond de 12% zit.Het ontbreken van content en zichtbare samenwerkingen met grote mediapartijen zoals Mediahuis, FD Mediagroep, DPG Media en Talpa Network maakt duidelijk dat een nationaal audioplatform als tegenwicht tegen internationale streamingdiensten nog altijd ver weg is, ondanks de al in 2022 aangenomen motie.
Geef als eerste een reactie