Nederland is één van de landen met per hoofd van de bevolking de meeste talkshows. Door de grote hoeveelheid talkshows moeten er ook voldoende duiders aan de talkshowtafels aanschuiven. Elke avond weer dezelfde studio’s, dezelfde tafels, meestal dezelfde onderwerpen en vaak dezelfde mensen. Want al die talkshows moeten gevuld worden. Niet alleen met nieuws, maar vooral met duiding. Duiders dienen dus duiding te geven aan het nieuws. In sommige gevallen zijn ze expert in iets, maar moeten ze ‘als ze er toch zijn’ in de slipstream ook iets vinden van andere onderwerpen. Dit doen ze overigens niet enkel in talkshows.
Laatst zag ik in een programma bijvoorbeeld een misdaadjournalist het Songfestivalnieuws ‘duiden’ en ging een ‘fashionista’ in op het conflict in Oekraïne. Bij sommige duiders weet je al helemaal niet meer wat hun achtergrond of oorspronkelijke expertise is, bijvoorbeeld Marc-Marie Huijbregts en Olcay Gulsen. Met redelijk gevatte antwoorden of reacties zijn zij vleesgeworden Talking Heads geworden, die per optreden weer een vaste factuur kunnen sturen en in sommige gevallen zelfs direct hun producten, diensten, voorstellingen of optredens kunnen promoten. Dat ze als ‘alleswetend’ dan ook een reactie moeten geven op het vertrek van een politicus, wat de laatste modetrends zijn of waarom een roedel wolven de Utrechtse Heuvelrug terroriseert, nemen ze op de koop toe.
De duiding van deze Talking Heads moet het verschil maken in het grote aantal talkshows die veelal hetzelfde laatste nieuws bespreken. Een genuanceerd antwoord is geen optie. De vraag is alleen: brengen deze talking heads werkelijk verdieping? Of is het vooral redactionele luiheid – of vermoeidheid – om elke dag weer uren live televisie te vullen? En proberen deze talking heads relevant te blijven door hun aanwezigheid, of brengen zij door hun duiding daadwerkelijk relevantie?
Echte duiding vraagt juist om focus en expertise. Waarom zegt een talking head nooit: ‘Hier ga ik niet over’?
Ik ken het mechanisme. Ook ik word af en toe door een tv-programma gevraagd om als merkexpert duiding te geven over bijvoorbeeld het negatieve imago van de blauwe bes of de verdwenen merken van het afgelopen jaar. Daar heb ik meerdere boeken over geschreven, dus dat valt binnen mijn domein. Maar niet veel later kwam de vervolgvraag of ik ook ‘even’ iets kon zeggen over stijgende gasprijzen en de nieuwste iOS-update. Daar heb ik vriendelijk voor bedankt. Misschien was het een overijverige redactie-stagiair die last minute nog een talking head zocht. Misschien is het gewoon hoe het systeem werkt.
Zolang aanwezigheid belangrijker is dan inhoud, blijven talkshows vollopen met talking heads en blijven we kijken naar een eindeloze parade van meningen zonder gewicht.
Ja een blog naar mijn hart. Er zijn gewoon teveel talkshows in een klein land als Nederland. Het mag echt wel wat minder. Vaak dezelfde gasten en dito onderwerpen en het moet allemaal maar urgent zijn. Doe gewoon eens niet en bespreek niet het laatste nieuws maar juist andere onderwerpen, muziek, cultuur etc, oh wacht, dat was er ooit al eens en heette DWDD en super uniek in vorm en wist juist mensen van zowel linkse als rechtse allooi te boeien.
Je hoeft er niet naar te kijken. Ik kijk bijna helemaal geen lineaire tv maar kies ik zelf wat ik de moeite waard vind bij de streaming diensten en af en toe lees ik ook s’avonds een boek. De tv hoeft niet heel de avond aan te staan.
Rake column! Vraag is ook hoe serieus de redactie het vak maar ook de actualiteiten nog nemen als ze voor een allesduider kiezen ipv een expert. Het zal er ook mee te maken kunnen hebben dat een tv-programma heel veel
Experts moet uitnodigen als ze een groot aantal onderwerpen willen bespreken. Waarschijnlijk wordt zo’n progrmma dan veel te onrustig.
Wie inhoudelijk expert is, is niet automatisch de beste duider; duiding vraagt om keuzes, niet om volledigheid. Een goede duider gebruikt geen ‘mitsen en maren’. Voor een goed journalistiek programma (dat is wat anders dan een ‘goed programma’) is inhoudelijke betrouwbaarheid, context, diepgang, gezag en legitimiteit, maar ook verantwoorden belangrijk. Dit kan echter wel te koste gaan van het aantal kijkers. Juist de publieke omroepen zouden hier de focus op leggen.
Eerste zin “Nederland heeft … één van de meeste talkshows ter wereld”. Wat een krom Nederlands, meneer Otto.
Als de NPO ergens op kan bezuinigen, dan is het wel op talkshows. Dat is ook goed voor het bereik van de talkshows die je over gaat houden.
Ik denk aan een talkshow op NPO1 (tijdslot Pauw en De Wit). Daarnaast op NPO2 Nieuwsuur dagelijks (met alle politiek) en daarnaast een wekelijks wisselende verdiepende talkshow (wetenschap, geloof, onderzoeksjournalistiek) op NPO2.
Topblog! In een tijd waarin er al ontelbare podcasts zijn waar mensen duiding geven, zou dit juist minder op tv hoeven. Neem voor tv de absolute experts die echt toegevoegde waarde brengen.
Wie is expert? Als het om Amerika gaat: Maarten van Rossum of euh Raymond Mens?
Ik zal niet baggitaliserend over Maarten doen maar dat doet hij dus wel. Notabene naar mensen met meer militaire ervaring.
Toch vind ik de discussie tussen experts wel mooi. Omdat ze niet altijd eens zijn.
Maar Raymond Mens zijn pro Trump kletspraat lekker bij VI houden. Iemand die op vakantie in Amerika is geweest heeft meer “Amerika ervaring” dan hij.
Verder helemaal eens meneer Otto.
Misschien moeten we met z’n allen maar eens besluiten om te stoppen met kijken. Journalisten zijn veelal activisten. Duiders duiden vooral hun eigen visie. Ik hoef het allemaal niet meer te weten. Voor iedereen een zo veilig en gezond mogelijk 2026.