Peter Schaapman nam onlangs afscheid als coördinator van Mediastages. Zijn pensioen betekent niet het einde van zijn carrière, sterker nog: hij blaast die nieuw leven in met het bedenken van reizen naar plekken waar door oorlog geschiedenis is geschreven: Slagveldreizen.nl.
Geschiedenis heeft Schaapman altijd al geboeid. Hij vond het ‘t enige leuke vak op school. En hij werd er zelfs zelf deel van toen hij op zijn achttiende vertrok uit Enschede en terechtkwam in Amsterdam ten tijde van de Maagdenhuisbezetting, de hippies en de Damslapers. In plaats van geschiedenis ging hij echter opvoedkunde studeren om uiteindelijk begin jaren negentig te belanden op de Media-academie waar hij Mediastages opzette (zie Spreek'buis 948). Na daar 15 jaar te hebben gewerkt mocht Schaapman met de VUT. Op zijn lauweren gaan rusten wilde hij echter niet.
Pudding
Vorig jaar begon Schaapman alsnog aan een studie geschiedenis aan de Univesiteite van Amsterdam. Hij heeft nog anderhalf jaar te gaan, maar schreef onlangs al wel zijn bachelorscriptie Mythen en feiten over de redding van de Deense joden in het najaar van 1943. Hij noemt zichzelf bescheiden ‘een geïnteresseerde leek'. Wel een leek die veel over geschiedenis leest, aan zijn wand met historische boeken te zien. Schaapman wilde echter meer dan alleen het vernemen van het verleden uit boeken. Met vrienden bezocht hij regelmatig plekken waar oorlogen hun sporen hebben achtergelaten en zo kwam hij op het idee om een nieuwe reisorganisatie op te zetten: Slagveldreizen.nl. Schaapman: ‘Oorlogen zijn de dieptepunten van de geschiedenis, maar hebben tevens de wereld gevormd. Met Slagveldreizen.nl willen we de plaatsen bezoeken waar het allemaal gebeurd is. Het is niet de bedoeling om mensen op te voeden, want dat kun je toch niet, maar het is wel goed om stil te staan bij wat oorlog doet.' Daarvoor heeft het bezoeken van de daadwerkelijke plekken een grote meerwaarde, vindt Schaapman. ‘Het is toch een groot verschil of je zelf op zo'n grote begraafplaats staat of dat je hem op tv ziet. The proof of the pudding is in the eating.'
Risk
Thuis onderin de kast met geschiedenisboeken (‘Mijn kinderen vinden dat ik de boeken over Hitler om moet draaien') staat ook het spel Risk. Levert hij hier zijn eigen veldslagen op? Schaapman: ‘Nee, dat is meer iets voor mijn zoons. Ik ben er niet zo'n liefhebber van.' Schaapmans interesse ligt bij het echte oorlogvoeren. ‘Ik ben gefascineerd door slechte mannen. Waarom gaat de een de drempel van het kwaad over en de ander niet? Ik ben zelf meer een labrador, wordt nooit boos. Kan ook moeilijk nee zeggen. Dat is ook niet goed. Wat zou je dan allemaal doen als je in een oorlogssituatie zit? Die vragen houden mij wel bezig.' Vroeger werd er bij hem thuis veel over de Tweede Wereldoorlog gesproken. Schaapman werd regelmatig de mond gesnoerd met de opmerking ‘Snotneus, jij hebt de oorlog niet meegemaakt'. Misschien wil hij ook daarom wel de slagveldreizen organiseren. Zo komt hij er toch dichtbij.
Contrast
In eerste instantie heeft Schaapman gekozen voor zes reizen: Sedan in de Ardennen, Berlijn, Kreta, Denemarken, Leningrad en de Verenigde Staten. Schaapman bedenkt de draaiboeken en kijkt wat er van dag tot dag bezocht kan worden. Daarbij wil hij graag van de gebaande paden afwijken en niet de meest voor de hand liggende plekken bezoeken. Hij weet zelfs grote contrasten tussen de verschillende reizen te creëren. ‘In Denemarken werd er aanvankelijk grote medewerking aan de Duitsers verleend. Uiteindelijk is daar echter toch het grootste deel van de joden gered. Op Kreta daarentegen was het verzet enorm. Met duizenden slachtoffers aan beide kanten tot gevolg.' In Denemarken is Schaapman zelf de gids, evenals in de Verenigde Staten, waar plekken van de Amerikaanse Burgeroorlog worden bezocht. Daarnaast maakt hij ook gebruik van lokale gidsen.
Gat in de markt
In de toekomst wil Schaapman ook nog reizen plannen naar onder andere Indonesië, Vietnam en Stalingrad. Plekken te over waar gestreden is op het hoogste niveau. En volgens het organiserende reisbureau Voyage & Culture (dat gedekt wordt door de ANVR en de SGR) is Slagveldreizen.nl een gat in de markt. Schaapman: ‘Natuurlijk richt ik me op iedereen, maar je zult toch een bepaald soort mensen aantrekken. Op cultuurreizen vind je vaak veel vrouwen van boven de vijftig.' Lachend: ‘Nu is er eindelijk ook iets leuks voor mannen.'
Luc Lansink
Voor meer informatie en boekingen: www.slagveldreizen.nl