Vijf vrouwen delen hun leven open en bloot met het publiek

Vijf vrouwen filmen zelf hun leven, met alle ups en downs die daarbij horen. Rauw, echt, kwetsbaar, stoer zijn kwalificaties die je snel te binnenschieten als je Connected (NCRV) ziet. ‘Ze gaven ons het vertrouwen dat we ze niet zouden beschadigen.’

 

William Hoes, hoofd tv formats van de NCRV en van de serie, zag Connected vier jaar geleden al en was meteen enthousiast en geïntrigeerd door het van oorsprong Israëlische format. Dat is op het oog simpel genoeg: vijf gewone vrouwen (in Israël loopt inmiddels het vierde seizoen, er zijn twee series met mannen gemaakt) in verschillende levensfasen hebben een camera gekregen en leggen daarmee een half jaar lang de gebeurtenissen in hun leven vast. ‘Maar ik had het idee dat Nederland er destijds nog niet aan toe was. We waren met z’n allen net een beetje gewend aan Facebook. Voor het filmen van je eigen leven was het nog te vroeg.’

Op 5 februari begint de eerste Connected-reeks in Nederland, elke week een uitzending van 25 minuten, tien weken lang, en dagelijks op internet. ‘Het is een totaal concept, dat eens in de week op tv is’, vindt Hoes. ‘De website (http://connected.ncrv.nl,  red.) is een platform, met elke dag nieuw exclusief videomateriaal, want de vrouwen nemen veel meer op dan we op televisie kunnen uitzenden. De vrouwen houden online onder meer een dagboek bij, je kunt hun tijdlijn volgen en er is ook een forum, waarop mensen kunnen reageren.’

‘Wij zijn erg blij met dat online platform’, zegt Anouk Kamminga, eindredacteur bij BlueCircle, producent van Connected. ‘Doordat er zoveel meer materiaal op komt nuanceert dat het beeld dat je van de vrouwen krijgt. Wij kunnen in de serie in totaal maar 50 minuten per vrouw op tv brengen, terwijl zij elke dag ieder 40 minuten filmen.’ ‘Roek Lips, de netmanager van Nederland 3, noemde het Facebook tv’, vult Hoes aan.

 

Issues

Zo eenvoudig als het format lijkt, zo ingrijpend is de uitwerking ervan. Want het is nogal wat om open en bloot je leven te delen met het publiek. Kamminga: ‘Bij andere egodocumenten op tv is er altijd een regisseur die op de rec-knop drukt. Maar deze vrouwen doen het zelf, zij zijn de regisseurs. En ze hebben de camera laten lopen op intieme momenten, tijdens ruzies, verdriet, schaamte. Het is stoer om dat allemaal te laten zien. Ze moesten er ook aan wennen, filmden eerst bijvoorbeeld ruzies niet. We hebben ze uitgelegd, dat er dan belangrijke informatie ontbreekt. Als je iemand ziet huilen, maar je weet niet waarom omdat de ruzie die daaraan voorafging niet is gefilmd, kun je als kijker het verhaal niet meer volgen en met ze meeleven.’

Hoes en Kamminga benadrukken dat van tevoren geen verhaallijnen aan de vrouwen zijn gegeven. ‘Het zijn hun eigen verhalen, zij bepaalden wat je ziet’, verklaart Hoes. ‘Vervolgens is er in de montage een verhaal van gemaakt, Anouk is echt een vertrouwenspersoon voor die vrouwen geworden, zonder dit vertrouwen zouden de vrouwen nooit zoveel hebben durven delen met de camera.’

‘We hebben wel enige sturing gegeven aan het proces’, vertelt Kamminga. ‘Anders laat je ze zwemmen. We hebben bekeken wat belangrijke issues zijn in hun levens, dat zijn de verhaallijnen geworden. Ze hebben er veel over verteld, en wij hebben steeds de beelden bekeken en ons afgevraagd wat er eventueel miste om het als kijker goed te kunnen begrijpen. Daar stelden we de vrouwen dan vragen over, lieten ze meer uitleg geven als dat nodig was. We hebben ze ook de eindmontage laten zien, als ze er echt iets wilden hebben, was dat bespreekbaar. Maar dat is eigenlijk niet gebeurd.’

 

Snelkookpan

‘Het filmen had voor de vrouwen een bijna therapeutische werking’, aldus Kamminga. ‘Ze kwamen in een soort snelkookpan terecht. Als je twijfelt over bijvoorbeeld het wel of niet doorgaan met een relatie, werkt zo’n camera als een stok achter de deur. Je blijft jezelf vragen stellen, blijft jezelf afvragen wat je nou wilt en dan moeten er ook antwoorden komen. Ik heb veel contact met ze gehad, en als dan het videomateriaal binnenkwam, had ik vaak kippenvel. Je krijgt een totaalpakket van de vrouwen, voelt je verbonden met hen. Ik heb nooit eerder meegemaakt dat we bij het monteren allemaal zo’n behoefte hadden om te praten over wat we zagen. De beelden zijn rauw, echt. We hebben de vrouwen eerst een poos proef laten draaien en ze trainingen gegeven om met de camera te leren werken. Maar soms is de belichting of het geluid niet zo goed, of beweegt de camera schokkerig. Dat geeft niet. Als ik nu ‘gewone’ televisie zie, vind ik het soms saai. En ze werden gaandeweg steeds beter.’

‘We hebben geen censuur op de beelden toegepast’, legt Hoes uit. ‘Geen geblieb als iemand vloekt. Als dat deel uitmaakt van wat er gebeurt in hun leven, dan is dat zo, dat is inherent aan de keuze die we hebben gemaakt. Het moet allemaal wel onderdeel van hun verhaal zijn. Als voor één van de vrouwen een verhaallijn is dat ze een probleem heeft met haar man, dan zullen we een ruzie tussen die twee laten zien. Maar als het gaat om een incident met iemand die er verder niet toe doet, laten we het weg.’

 

Herkenbaar

‘We zijn langs verschillende wegen aan de vijf vrouwen gekomen, maar ze zijn bijna allen persoonlijk door ons benaderd in plaats van dat ze zich konden opgeven. Dit omdat we een aantal belangrijke selectiecriteria hadden’, vertelt Kamminga. ‘We zochten vrouwen met een zeker charisma, die verbaal sterk zijn, iets in hun leven uit te zoeken hebben, intelligent zijn en in staat zijn tot zelfreflectie. Ik heb veel respect voor ze. Ze hebben allemaal goede redenen waarom ze meedoen aan Connected, zo vindt Anne (één van de Connected-vrouwen) dat de hele Facebookcultuur geen ruimte meer zou scheppen in de huidige maatschappij voor angsten en twijfels. Op Facebook plaatsen mensen alleen de mooiste foto’s, de leukste dingen. Het is schone schijn en zij wilde nou juist de binnenkant laten zien, dat wat zich echt afspeelt in je hoofd.’

‘We zijn begonnen met een wat groter groepje vrouwen’, zegt Hoes. ‘Bij één van hen speelde zoveel, dat we hebben besloten om niet verder te gaan met haar. Je hebt als maker een grote verantwoordelijkheid, die nemen we heel serieus. Het gaat om de herkenning. In die vijf vrouwen kan iedereen wel iets herkennen. Jojanneke bijvoorbeeld treedt op als dj en paaldanseres. Dat heeft ze nodig zegt ze om een leukere moeder te kunnen zijn voor haar dochtertje. Mira is getrouwd met Rikkert. Ze hebben kinderen en ze verdient haar eigen geld met een eigen bedrijf. Maar hoe match je al die rollen? Iedereen worstelt, zoekt balans in het leven. Als je dat ziet, ga je reageren. Sommige mensen zullen Jojanneke misschien raar vinden, of moeite hebben zich in haar te herkennen, maar je gaat je toch als kijker afvragen hoe je het nou zelf doet, hoe je zelf je leven ziet. De NCRV wil mensen inspireren tot samenleven, in al onze programma’s staan de verhalen van gewone mensen centraal. Als je het hebt over verhalen die uit het leven gegrepen zijn, dan is dit het zeker.’

 

Bas Nieuwenhuijsen

 

Connected is vanaf 5 februari te zien op Nederland 3 om 21.20 uur, en dagelijks op internet: http://connected.ncrv.nl.

 

Foto: NCRV