achtergrond

EenVandaag brengt regionale meningen in kaart

‘Een goudmijn’ noemt Jan Kriek, hoofdredacteur van EenVandaag het Opiniepanel en het Jongerenpanel van de actualiteitenrubriek van TROS en AVRO. Die goudmijn deelt EenVandaag sinds oktober vorig jaar met de regionale omroepen. ‘Iedereen ziet de voordelen hiervan.’

 

‘Acht jaar geleden zijn we met het Opiniepanel begonnen, omdat we het heel belangrijk vinden om te weten wat mensen over bepaalde zaken denken’, zegt Kriek. ‘Er zijn nu 50.000 mensen lid van. We weten heel veel van ze, wat ze geloven, wat ze verdienen, hoeveel kinderen ze hebben, waar ze wonen, of ze lid zijn van een politieke partij, of van een omroep, noem maar op. We stellen regelmatig vragen en dat levert heel veel gegevens op. Het is een goudmijn. Wij willen geen actualiteitenrubriek zijn die zich alleen maar richt op de Randstad, dus bieden we die gegevens aan de regionale omroepen aan.’

‘We hebben gemerkt dat de meningen per provincie verschillen’, vertelt Petra Spaninks, coördinator van de opiniepanels en drijvende kracht achter de samenwerking met de regionale omroepen. ‘Het is niet zo dat in het hele land over actuele kwesties hetzelfde wordt gedacht. De steun voor het kabinet bijvoorbeeld is in Groningen anders dan in Limburg. Daar wilden we wat mee doen.’

‘We zijn met de regionale omroepen gaan praten’, aldus Kriek, ‘redacteuren en eindredacteuren zijn hier langsgekomen en we hebben uitgelegd wat we doen en wat er mogelijk is. Ze vonden het een geweldig initiatief.’

 

Stem

Sinds midden oktober is de samenwerking een feit. Kriek: ‘Iedereen ziet de voordelen hiervan, het is een journalistieke verrijking voor alle partijen. De regionale omroepen krijgen onze gegevens, zonder kosten, die ze in hun uitzendingen kunnen gebruiken. Wij kunnen ons panel verder verbeteren en bouwen een netwerk van relaties in de provincies op. Ik heb zelf bij Omroep Brabant gewerkt en weet hoe belangrijk de rol van de regionale omroepen is. Wij komen hierdoor dieper in de haarvaten van de samenleving. Er wordt vaak gesproken over de kloof tussen burgers en politiek, daar heeft de journalistiek ook last van. Mensen hebben vaak het gevoel, dat er niet naar hen wordt geluisterd, dat wij het hebben over onderwerpen die voor hen helemaal niet spelen. Met de enquêtes geven wij gewone mensen een stem. En met die stem wordt altijd wat gedaan, op heel korte termijn. Maken we bijvoorbeeld een onderwerp over de hypotheekrente, dan is het heel makkelijk om iemand van de Vereniging Eigen Huis te interviewen, of een makelaar. Maar hoe krijg je mensen in de uitzending die zelf zorgen hierover hebben? Die kunnen we dankzij het panel benaderen en vragen of ze willen meewerken. Ook dat delen we met de regionale omroepen.’

‘Mensen vertellen ons heel veel’, vult Spaninks aan. ‘Wij zijn geen anonieme gesprekspartner, zeker niet als ze langer aan het panel deelnemen. En ze vertrouwen ons, ze weten dat ze bij ons in goede handen zijn. We hebben met enige regelmaat onderzoek gedaan naar het draagvlak voor de missie in Uruzgan. Toen vertelde iemand uit zichzelf dat zijn zoon, een militair, daar was omgekomen. Een verhaal dat we anders nooit hadden gehad.’

 

Betrouwbaar

De kwaliteit van het opinieonderzoek is van essentieel belang benadrukken ze beiden. Spaninks: ‘Wij laten ons bijstaan door drie deskundigen op dit gebied, die ons behoeden voor fouten. Het formuleren van de vragen is een vak apart. Verder corrigeren we de uitslagen op zes variabelen: leeftijd, geslacht, burgerlijke staat, spreiding over het land, politieke voorkeur en opleidingsniveau. We denken erover om ook de samenstelling van de bevolking per provincie mee te wegen, dat maakt de gegevens nog betrouwbaarder. We zijn lid van MOA, de Markt Onderzoek Associatie, onze gegevens worden zelfs gebruikt voor wetenschappelijke publicaties.’

Eén van de voordelen van de samenwerking met de regionale omroepen is dat het Opiniepanel meer leden krijgt in provincies, waar nu nog niet zoveel mensen meedoen. ‘De regionale omroepen werven voor het panel’, zegt Spaninks. ‘Promo’s, banners, filmpjes en dergelijke leveren meer panelleden op. De enthousiaste inzet van Omrop Fryslân bijvoorbeeld heeft ertoe geleid dat het aantal panelleden daar in korte tijd is gestegen met 22 procent. Daar zijn we erg blij mee, want hoe meer mensen deelnemen, hoe beter de resultaten zijn.’

‘Professionalisme hierin is heel belangrijk’, vindt ook Kriek. ‘Als we hierin fouten maken, verliest het onderzoek zijn waarde en zijn status. Dat zou een ramp zijn.’

De opiniepeilingen kunnen in principe tot op lokaal niveau worden uitgesplitst, legt Spaninks uit. ‘Als er maar genoeg deelnemers zijn. Gemiddeld hebben we op de vragen 60 tot 70 procent respons. We hebben het liefst minstens duizend deelnemers, om de resultaten betrouwbaar te houden. Maar in sommige dunbevolkte gebieden mag dat vijfhonderd zijn. We kunnen heel gedetailleerd uitslagen leveren. Aan RTV Rijnmond bijvoorbeeld kunnen we de uitslagen geven voor de postcodes in hun gebied, en aan Omroep West die voor de hele provincie Zuid-Holland, ze krijgen ook de gegevens over andere provincies en heel Nederland, zodat ze vergelijkingen kunnen maken.’

 

Onmisbaar

Afgelopen week heeft EenVandaag een aparte sub-website over de regionale uitslagen gelanceerd (www.eenvandaag.nl/regio), die op een interactieve kaart per provincie te bekijken zijn. De regionale zenders doen er ieder op hun eigen manier hun voordeel mee, waarbij ze naar EenVandaag verwijzen. ‘De samenwerking is echt bottom up’, zegt Spaninks, ‘er zijn veel contacten op de werkvloer.’ Kriek: ‘TROS en AVRO hebben dit project breed omarmd. We hebben in EenVandaag sowieso vaak onderwerpen uit de regio, dit project past echt bij ons. Ik kan mij ook niet meer voorstellen dat we ons programma zouden maken zonder het Opiniepanel. We kunnen eenvoudig niet meer zonder, dat zou echt een verarming betekenen van wat we doen.’

 

Bas Nieuwenhuijsen

 

 Foto: RTV Oost