Van huis uit kom ik uit een Sinterklaasgezin. Surprises, gedichten, cadeaus. Het familiehoogtepunt van het jaar. Trouwens meerdere malen ook het familiedieptepunt van het jaar, maar dat is een heel ander verhaal. Aan Kerst deden wij niet bijzonder. Geen cadeaus, wel een uitgebreide maaltijd. Natuurlijk ook een mooie boom en veel lichtjes. Kaarsen vooral. Kerst is voor mij dan ook nog steeds – nu ik zelf wel Kerst vier met alles erop en eraan. En als het even gaat ook nog Sinterklaas, hoor – het feest van het licht. Ik kan er eindeloos van genieten: lichtjes. Thuis, op straat, zelfs op televisie. Ik kijk het liefst in een zo donker mogelijke ruimte, dan schittert het beeld je zo prachtig tegemoet. Zelfs wanneer de inhoud minder is –komt ook voor, helaas. In de jaren dat ik als toneelspeler door het land reisde, zaten we ’s avonds in de bus terug naar huis met te veel adrenaline in ons lijf. Wijn drinkend, spelletjes spelend en ouwehoerend. Daar deed ik graag aan mee, maar liever nog keek ik naar al de lichtjes buiten. Al die huizen, al die flats, achter elk raam een stralend licht. En het besef dat bij al die lichten levens hoorden. Levens waaraan ik voorbij raasde met 140 km per uur, maar die in mijn fantasie urenlang konden blijven doorspelen. Wie waren dat dan allemaal? Hoe zag zo’n leven eruit? Leek dat enigszins op het mijne of juist helemaal niet? In mijn hoofd gaf ik zo’n anoniem leven dan een vorm, bedacht er een levensverhaal bij. Heerlijke fantasieën waren dat, waar ik helemaal op weg kon dromen. Vooral tijdens de kerstperiode komt dat heerlijke lichtgevoel bij mij altijd volop terug. Kerst is voor mij gevoelsmatig een mooie en warme periode. Maar dit jaar is dat een stuk minder dan voorheen. Juist in deze tijd zijn de reorganisaties bij de NPO hard geland. Niet alleen maar dat er minder geld beschikbaar komt, de consequenties daarvan zijn lijfelijk voelbaar geworden nu er daadwerkelijk collega’s zijn die hun ontslag aangezegd hebben gekregen. Op dit moment wordt theorie praktijk. Harde praktijk. Ik begrijp het allemaal wel, wat moet dat moet, de bezuinigingen zijn door de overheid opgelegd en moeten worden uitgevoerd. Voor zover ik dat kan overzien heeft de NPO dat heel nauwgezet en zorgvuldig gedaan. Blijft het feit dat individueel ontslag natuurlijk altijd hard aankomt. Vooral in onzekere tijden én helemaal in de donkere dagen voor Kerst. Het is een inspanning die iedereen littekens oplevert. Niet alleen bij hen die zullen moeten vertrekken, maar ook bij hen die blijven. Iedereen die het betreft wil ik op deze plek sterkte toe wensen, en vooral genoeg kracht om hoopvol naar de toekomst te blijven kijken, hoe donker die zich op dit moment misschien ook voordoet. Kerst is het feest van de hoop en het geloof dat het licht uiteindelijk altijd weer zal schijnen. Hoelang de duisternis ook lijkt te duren. Helaas moet ik zeggen dat ik in het afgelopen jaar ook afscheid heb moeten nemen van mensen voor wie het licht niet meer zal schijnen. Ook dat hoort erbij, hoe moeilijk ook. Een van hen is voor mij toch wel speciaal. Voor hen allen en voor hem in het bijzonder, brand ik in deze dagen zelf een kaars. Want zo wil ik uiteindelijk toch graag in het leven staan, als iemand die zijn best doet om een licht te laten schijnen, waar het van nature duister is.
De lichtjes uit mijn jeugd hebben zich genesteld in mijn bestaan en het is aan mij omdat licht door te geven aan anderen. Om in elk geval daar mijn uiterste best voor te doen. Om te inspireren. Als ik kijk naar N2, naar de NPO, naar dat wat er in 2012 aan werk allemaal verzet moet gaan worden, zal ik meer moeten doen dan licht geven, dan zal ik moeten stralen.
Bart Römer