Er was een tijd in mijn leven dat ik wel twee of drie keer per week achteraan sloot in de lange rij voor de kassa van de videotheek. De Cult-Videotheek en de Moviecenter in Amsterdam waren niet alleen een plek waar je bij nacht en ontij nog een dagelijkse dosis fictie kon krijgen. Nee, ze waren een cinefiele hangout, een keurmerk voor kwaliteitsfilm en zelfs een plek waar je nog wel eens een leuke date op kon doen. Je voelde het respect voor filmmakers, regisseurs en acteurs van tussen de schappen met videobanden opstijgen.
Het is allemaal zo goed als geschiedenis: In Amsterdam is het aantal videotheken in een paar jaar van 200 naar 40 teruggelopen. In plaats van dvd’s huren worden ze nu gekocht, geleend van de buren, gekopieerd of gedownload. Als je even doorgooglet, dan kan iedereen van negen en ouder in vier muisklikken de meest recente films in HD-kwaliteit illegaal op z’n computer krijgen.
Gelukkig hoeft dat nu niet meer illegaal te gebeuren. Na minder succesvolle pogingen van bijvoorbeeld Videoland, waarbij je vooral achter je PC kon kijken, is Video-on-demand aan een onstuitbare opmars begonnen. Met de komst van smartphones, tablets, connected TV en een scala aan kastjes die je aan je TV kunt aansluiten, is er inmiddels een aantrekkelijke afzetmarkt ontstaan voor de ‘verhuur’ van films en series.
Woon je in de Verenigde Staten, dan kun je daar nu al van genieten. Netflix, iTunes, Hulu, Amazon en nu ook Wall-Mart bieden daar via de meeste platformen en apparaten hun film bibliotheken on-demand aan. Soms al met Spotify-achtige abonnementen waarbij je voor een vast bedrag per maand onbeperkt films mag kijken. Vaak zijn dat niet de nieuwste en meest populaire films, overigens.
Maar is het nou ook wat? Ik heb inmiddels een flink aantal diensten of kastjes uitgeprobeerd, gedreven door de heimwee naar het assortiment en de atmosfeer van de kwaliteitsvideotheek van tien jaar geleden. Maar er is nog niet één oplossing. Het grootste probleem is dat bijna alle aanbieders zich richten op de massa. UPC bijvoorbeeld, heeft nu slechts 400 speelfilms in hun bibliotheek zitten. Meer kan ook bijna niet want je moet bij het uitzoeken alfabetisch bladeren naar de film van je keuze. Dat betekent heel vaak de pijltjestoets van je afstandsbediening indrukken.
iTunes heeft een veel groter aanbod, 20.000 titels in de USA, maar die kun je met een kleine truc ook hier allemaal huren. Op de nu ook in Nederland verkrijgbare AppleTV kun je op een prachtige grafische wijze door al die titels bladeren, maar gericht zoeken naar films als Clerks of Lost in Translation blijft lastig: alweer letter voor letter invoeren van de filmtitel met de pijltjestoetsen. De top 100 van films is zo gevonden, de andere 19.900 titels moet je veel meer moeite voor doen. En voorlopig zitten er wel iets meer, maar nog niet heel veel filmtitels in de Nederlandse iTunes winkel, en zeker nog geen lokale content.
De Publieke Omroepen hebben een prachtige gebruikersomgeving met de vernieuwde Uitzending Gemist site en de Gemist apps voor mobiel en tablet, en het volledige aanbod is via internet gratis te kijken. Maar je kunt je ook afvragen of de waarde van de prachtige programma’s van de PO niet minder wordt als je ze gratis weggeeft. En je stapt wel over een mogelijke nieuwe geldstroom heen in een tijd van besparen en bezuinigen. Dat lijkt me interessant.
Er zijn voorlopig nog drie problemen op te lossen: Meer content in de winkels, ook Nederlandse. Maak een nóg betere ervaring voor de gebruiker: betere aanbevelingen, makkelijker zoeken, eenvoudig betalen en een slimme koppeling tussen het bedieningsgemak van de smartphone en het mooie grote huiskamerscherm. Dan zal het derde deel vanzelf beantwoord worden: welk platform de markt gaat veroveren...
David Linssen is Director of Business Development bij CMI. Hij schrijft deze column op persoonlijke titel. Reageer via www.davidlinssen.nl en laat weten wat jouw favoriete VOD dienst is en welke film je er absoluut niet mag missen.