NPOX: ‘Hoe laat je jongeren praten over een tv- of radioprogramma?’

Wat wil de jongere? Thimon de Jong van trendsinterpretatiebureau Trendsactive zal op deze vraag ingaan op het NPOX-festival op 9 september. ‘Aan Uitzending Gemist kan wel het een en ander veranderd worden.’

Thimon de Jong wil meteen een eventueel misverstand over de organisatie waar hij voor werkt uit de weg ruimen. Trendsactive is niet een trendwatchbureau dat voorspelt welke bril of broek volgend seizoen hip is. ‘Trendsactive is juist opgericht uit frustratie over dat soort bureaus. Want die vertellen nooit wat je vervolgens met zo’n trend moet doen. Wij vullen dat gat door onderzoek naar trends te interpreteren.’ De tekst op hun website vat het motto van Trendsactive mooi samen: Great trend! And now what?

We moeten op Twitter

Het bureau houdt zich dan ook niet bezig met de trend van het moment, maar trends op langere termijn. De Jong: ‘De voorbeelden die bij een trend horen volgen elkaar in rap tempo op, maar de achterliggende kenmerken van een trend gaan jaren mee. Dan heb je het over de levenshouding van hele generaties. Wij voorspellen dus niet welke programma’s bijvoorbeeld populair worden, maar willen weten wat die programma’s zo populair maakt. Daarom bestuderen wij het sociaal culturele gedrag van mensen. Anders begrijp je nog niet wat er echt aan de hand is.’ De Jong ziet dat het vaak juist andersom werkt: ‘Veel bedrijven denken: We moeten op Twitter, YouTube en Hyves, want dat is hot. Maar ze denken niet na over wat ze daar dan gaan doen; ze verdiepen zich niet in hoe hun doelgroep zich beweegt binnen die sociale media.’

Dit valt volgens De Jong te vergelijken met het feit dat organisaties enkele jaren geleden allemaal per se een eigen community moesten hebben. ‘Tegenwoordig is het veel simpeler. Sluit je gewoon aan bij waar je doelgroep al zit. Die heeft bijvoorbeeld Facebook toch al de hele dag aan staan en gaat echt niet steeds naar jouw site om te kijken of daar iets gebeurt. In therapie heeft dat goed gedaan, vind ik. Die heeft naast de televisieserie zijn personages op Hyves, Facebook en Twitter een podium gegeven.’

Gedeelde smart

Op NPOX zal De Jong ingaan op wat je kan met trends onder jongeren. Een van die trends is de manier waarop jongeren tegenwoordig leren. De Jong: ‘Wij noemen dat ‘Smart’. Een van de ontwikkelingen die we daarin uitleggen is dat jongeren beïnvloed worden doordat tegenwoordig alles erop gericht lijkt om ergens in uit te blinken en beter te zijn dan anderen. Heel competitief. Sinds Big Brother is bijna elk tv-programma een afvalrace. Dat beeld dringt ook door in de levens van jongeren. Jongeren zijn er erg op gericht de beste te worden in iets en daarvoor hebben ze informatie nodig. Jongeren halen die voor een groot deel uit hun sociale netwerken. Als iemand in hun netwerk bijvoorbeeld vloeiend Spaans kan, zullen ze bij een sollicitatiegesprek rustig zeggen dat zij Spaanse teksten kunnen vertalen. Ze maken gebruik van elkaars kennis en delen die. Op school gebeurt steeds minder individueel, daar doen ze alles in groepjes. Het is bij jongeren zo dat iets pas leuk is als je het deelt. Daar zou de publieke omroep ook veel meer kunnen doen, vindt hij. ‘Op NPOX ga ik in op de vraag: hoe kun je ervoor zorgen dat deze generatie over een tv- of radioprogramma gaat praten? Want dat is wat jongeren graag doen: elkaar laten weten wat je moet zien of horen. Jongeren zouden het fantastisch vinden om tijdens het tv-kijken te weten wie er van hun vrienden ook kijkt en wat zij ervan vinden. Je zou bijvoorbeeld heel simpel een Twitterfeed kunnen laten meelopen tijdens een uitzending van het Songfestival. Die moet je dan wel aan en uit kunnen zetten natuurlijk.’

Uitzending Gemist

Erover praten en het delen. Dat is ook precies de kracht van YouTube. En de zwakte van Uitzending Gemist, aldus De Jong. ‘Daar kan wel het een en ander aan veranderd worden.’ Dat zal hij op NPOX dan ook gaan doen. ‘Het kan allemaal veel gebruikersvriendelijker als je wilt dat jongeren daar naar toe gaan in plaats van naar sites als YouTube en Vimeo. De zoekfunctie binnen Uitzending Gemist werkt niet lekker, er zijn geen recommendations, er is geen related content, geen archief, geen apart jongerenkanaal en je kunt niet snel heen en weer klikken binnen een programma, om maar even een paar dingen te noemen. Je wilt ook losse fragmenten kunnen zien uit programma’s, zoals op de site van DWDD. Daar klikken jongeren bijvoorbeeld even op een item waar Nalden in zit en slaan ze de rest over. En je wilt het door kunnen sturen naar je vrienden. Ik begrijp dat er daarvoor iets moet gebeuren aan de rechtenkwestie; die staat de moderne manier van tv-kijken behoorlijk in de weg. Maar jongeren hebben geen begrip voor dat soort dingen. De site moet gewoon precies werken zoals zij willen, omdat deze generatie verwend is en ze gewend is te krijgen wat ze wil. Ook al omdat er nu zoveel mogelijkheden zijn. Bevalt het ene niet, dan surfen ze naar iets anders. (Volgens de NPO wordt Uitzending Gemist in september vernieuwd, waarbij de zoekfunctie en de beeldkwaliteit verbeterd zullen worden – red.)

De publieke omroep zou jongeren nog meer kunnen laten meedenken, vindt De Jong. ‘Ze gaan je niet vertellen wat het volgende succesnummer is, maar ze houden je scherp en kunnen je vaak vertellen hoe je ze het beste kunt bereiken.’

Luc Lansink