De journalist is dood, leve de crossmediale journalist

Crossmediaal denken en doen. Als journalist ontkom je er niet aan. Wie niet weet hoe hij voor internet moet schrijven en op z’n minst een foto kan plaatsen, ziet zijn (of haar) marktwaarde al snel dalen. Jezelf bijspijkeren is gelukkig niet zo moeilijk. Het onlangs verschenen Handboek Crossmediale Journalistiek en Redactie van Arjan Dasselaar en Alexander Pleijter is compleet en zeer toegankelijk, en geeft tips & trucs waarmee je direct aan de slag kunt.

Een journalist die alleen maar schrijft en z’n stukje inlevert, is een uitstervend ras volgens Arjan Dasselaar. ‘Journalisten die op pad gaan voor een artikel, moeten steeds vaker ook de fotocamera meenemen en er rekening houden dat ze niet alleen voor print, maar ook voor internet schrijven. Ze moeten weten hoe je (bewegend) beeld en geluid toevoegt, maar ook verstand hebben van zoekmachines en webstatistieken.’

In hun boek geven journalistieke duizendpoot Dasselaar en co-schrijver en universitair docent journalistiek en nieuwe media Alexander Pleijter alle informatie die naar hun mening tot het basispakket van de crossmediale redacteur en journalist behoort, bestemd voor iedereen die gebruik wil (of moet) maken van dit moderne instrumentarium.

Zoekmachines

Het ruim vierhonderd pagina’s tellende boek lijkt geen onderwerp over te slaan. De eerste zes hoofdstukken geven een theoretische ondergrond met informatie over crossmediaal publiceren, hedendaags mediagebruik en nuttige onderwerpen als auteursrecht. Vervolgens komen alle aspecten van redactievoering op internet aan de orde, van schrijfregels tot het beheren van een forum en kennis van de werking van zoekmachines (de SEO’s) zodat je kunt zorgen dat je tekst goed gevonden wordt. De laatste hoofdstukken geven tips en trucs over vormgeving met beeld, geluid en video. En hoe je de aantrekkelijkheid en/of gebruiksvriendelijkheid van een website kunt verhogen met onder meer infographics, landkaarten, lichtkranten en formulieren. Door het hele boek staan honderden tips voor handige sites met goede voorbeelden of handige programma’s. Dasselaar geeft zelfs tips voor fotografie: ‘Het is niet mijn bedoeling van iedere schrijver een professionele fotograaf te maken, maar ik geef tips waarmee je op een eenvoudige manier het kiekjesniveau ontstijgt en een foto van acceptabele kwaliteit maakt.’

Een boek over crossmediaal publiceren kan natuurlijk niet alleen uit een boek bestaan. Een bijgevoegde dvd biedt gratis niet-te-missen programma’s onder meer voor geluid en beeldbewerking. Met de unieke code op de eerste pagina van het boek kun je inloggen op de site van uitgever Van Duuren Media om deel te nemen aan discussies of vragen aan een van de auteurs te stellen.

Behoefte

Het handboek lag in concept al sinds 2006 op de plank. Dasselaar: ‘Ik gaf in die tijd al veel trainingen en workshops en ik merkte dat er veel behoefte was aan goede en toegankelijke informatie. Daarnaast werd ik getriggerd door het grote aantal journalisten die toen nog dachten dat het niet zo’n vaart zou lopen met internet of dat zij zich daar niet mee bezig hoefden te houden. Wat dat betreft is deze beroepsgroep eigenwijs. Ze laten zich niets vertellen.’ In het boek beschrijft Dasselaar hoe hij zelfs begin dit jaar nog een hoofdredacteur trof die publiekelijk beweerde dat internet een zeepbel is die vroeg of laat barst.

Bij de samenstelling van het boek legden de schrijvers de opzet van hun boek bij HBO- en WO-onderwijsingstellingen en professionele redacties neer met de vraag Missen jullie nog iets? Hun opzet leek compleet op een herhaald verzoek uit de journalistiek na: ‘We kregen tot onze verwondering de vraag om meer informatie geven over de wijze waarop een redactie de omslag naar internet kon maken. Veranderingsgezinde journalisten en projectleiders bleken binnen hun organisatie regelmatig tegen muren van weerstand te lopen.’ Hun vraag resulteerde in een speciaal hoofdstuk waarin Dasselaar zijn ervaring met verandermanagement deelt. Dat er ook een handboek komt voor expertgebruikers sluit hij niet uit. ‘Maar eerst even afwachten hoe dit boek wordt ontvangen.’

Ellen Röling

 Foto: Bas de Meijer
Arjen Dasselaar