Geslaagd experiment met kanttekeningen

In Spreek’buis 981 was er aandacht voor het NOS Nieuws Team: een groep van dertig jongeren die in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen via Facebook bijdragen zou gaan leveren over hun (politieke) leefwereld. Bij geschiktheid zouden die bijdragen ook ingezet kunnen worden voor de nieuwsbulletins en –sites van de NOS. Hoe kijken de deelnemers terug op dit experiment?

Woensdag 23 juni was er een terugkombijeenkomst met alle jongeren. Emil van Oers was een van hun begeleiders. Hij kreeg op die dag een aantal verrassende antwoorden op vragen over hun ervaringen met het NOS Nieuws Team. ‘Een aantal vond Facebook niet het meest geschikte kanaal om hun bijdragen aan toe te vertrouwen. Onze redactie wilde dat het project een zo open mogelijk karakter had. Het idee was dat mensen van buitenaf ook konden reageren en meedoen. Voor veel jongeren van het Nieuws Team werkte Facebook juist remmend; ze durfden zichzelf minder te laten zien, juist omdat het openbaar werd. Daarnaast merkten ze ook dat mensen die ze wilden filmen vaak zeiden: ‘O, komt het op internet? Laat dan maar zitten.’ De jongeren hadden liever een intern kanaal gehad om hun filmpjes en berichten op te zetten.’

Dat laatste valt goed te begrijpen door de reacties die kwamen op een van de filmpjes. Van Oers: ‘YouTube werd ingezet voor het onderdeel ‘vragen aan politici’. Een meisje had een vraag over hangjongeren. Op een heel nette manier werd dit onderwerp behandeld, maar er kwamen zeer negatieve reacties op. Door een persoon werd ze zelfs met de dood bedreigd. Daar schrik je natuurlijk wel van.’

Profielfoto’s

Een ander opmerkelijke conclusie ging over de profielfoto’s, gemaakt door Sacha de Boer. Die zaten de interactie met de bezoekers van de Facebookpagina in de weg, zo bleek. Van Oers: ‘Het NOS Nieuws Team had uiteindelijk duizend fans op Facebook, maar die deden eigenlijk nauwelijks mee. Door de eenheid van de profielfoto’s kregen buitenstaanders niet de neiging zich in het team te mengen. Terwijl dat wel onze bedoeling was. Het zag er misschien iets teveel uit als ‘ons-kent-ons’, waardoor het nieuwsteam wel gevolgd, maar niet gevoed werd. Met eigen profielfoto’s was dat misschien anders gegaan.’

Van Oers is wel positief over hoe de groep zich onderling heeft gemanifesteerd. ‘De communicatie met onze redactie verliep heel goed. Het was een zeer gevarieerde groep van mensen die elkaar niet kenden, maar erg leuk met elkaar omgingen. Het is mooi om te zien dat via ons op Facebook een gesprek ontstaat tussen een 16-jarige tienermoeder en een 24-jarige rechtenstudent. Ze vonden onze opdrachten leuk om te doen en hun betrokkenheid bij de politiek is enorm toegenomen. De groep had wel groter gemoeten. Sommige deelnemers hadden vaak geen tijd of geen zin. Van de dertig waren er tien tot twaalf die heel fanatiek waren, maar dat is te weinig om echt nieuws te vergaren.’

Leencultuur

Het idee om via de jongeren materiaal te leveren voor NOS Journaals en websites kwam nog niet helemaal van de grond. Van Oers: ‘Hun verhalen waren vaak moeilijk te pitchen aan de redacties omdat de urgentie ontbrak. Er zaten wel interessante zaken tussen, maar het punt was meestal: waarom zouden we dat nu brengen? Een item dat het wel gehaald heeft en terechtkwam in het Journaal op 3 ging over de leencultuur onder jongeren. Daarover ontstond een levendige discussie en omdat lenen in de nieuwe onderwijsplannen een belangrijke rol inneemt, konden we daar wel wat mee.’

Al met al ziet Van Oers het NOS Nieuws Team als een geslaagd experiment, dat met de nodige kanttekeningen zeker een vervolg kan krijgen. Hoe dat gebeurt is nog niet helemaal duidelijk. Wellicht dat de aanstaande samenwerking tussen Journaal op 3 en NOS Headlines een nieuwe impuls aan dit project gaat geven.

Luc Lansink

IN APART KADER EEN VAN DE DEELNEMERS:

De ervaring van een deelnemer:

Lesley Klavert was een van de jongeren die deelnam aan het NOS Nieuws Team. Hij begon net als veel anderen zonder enige verwachting aan het project en vond het juist daarom zo leuk. ‘In het begin was er enige onduidelijkheid over wat nu de bedoeling was, maar daarna begrepen we steeds beter wat er van ons verwacht werd en konden we ons ding doen.’ Hij zelf had geen moeite om zich in de openbaarheid te brengen. ‘Ik trek me ook niks aan van negatieve reacties. Die hadden geen invloed op wat ik naar voren wilde brengen.’ Klaverts keuze voor onderwerpen werden ingegeven door wat hem zelf bezighield. Hij was vooral actief met de camera en minder op de fora. Zijn vraag aan de politiek werd gebruikt bij NOS Headlines. ‘Ik vroeg me af wat de oprukkende vergrijzing voor mij betekent in 2040. Daar ging een minister op in. Het was een leuke bonus dat het gebruikt werd, maar ik was vooral bezig om informatie in te winnen voor de NOS.’ Het noemen van de naam NOS zorgde er volgens Klavert voor dat mensen vaak wel mee wilde werken voor de camera. ‘Daardoor reageerden ze enthousiast en namen ze je serieus.’ Tijd om met het Nieuwsteam door te gaan of andere journalistieke ambities heeft Klavert niet. Hij gaat aan de slag in het toerisme. ‘Ik ben hierdoor wel veel meer geïnteresseerd geraakt in de politiek en vond het mooi om te zien hoe verschillend mensen tegen dingen aan kunnen kijken. Daar leer je veel van.’