‘Iedere topcoach heeft een buts in zijn ziel en een laag eelt’

‘Het concept is binnen een minuut bedacht, maar zie ze maar eens te krijgen’, zegt documentairemaker Coen Verbraak. Hij refereert aan de zeven toptrainers die hij interviewde voor zijn nieuwe serie Kijken in de ziel: toptrainers. Vanaf oktober 2009 probeerde hij Guus Hiddink, Leo Beenhakker, Co Adriaanse en nog een viertal andere toptrainers te motiveren voor een gesprek. ‘Als schrijvend journalist weet je hoe moeilijk het is om er een te spreken te krijgen; een dagtaak. Nou probeer er dan maar eens zeven te krijgen. In het organiseren en produceren zit het meeste werk’.

Eigenlijk wilde Verbraak in het kader van Kijken in de ziel een serie maken waarin hij advocaten interviewt. Maar plotseling dacht hij aan het komend WK en besloot coaches te benaderen. Verbraak: ‘Psychiaters doen mee omdat ze het een interessant project vinden. Advocaten doen het omdat ze hun eigen winkel hebben. Maar coaches hebben helemaal geen publiciteit meer nodig. Die hebben totaal geen belang bij ‘RVU’ en ‘Coen Verbraak’. Je moet ze overtuigen dat het heel leuk is dat je een analyse van hun eigen vak wilt maken. En daar waren ze gevoelig voor’, zegt hij.

Eerder volgde Verbraak voor de VARA gedurende een half jaar Guus Hiddink. ‘Maar dat wil nog niet zeggen dat het lukt. Want zo’ n man moet er maar net tijd voor hebben.’ Verbraak was van plan ze allemaal op een locatie, namelijk het stadion van Spakenburg, te filmen. ‘Om ze zover te krijgen, moest ik heel wat inzetten. Ik heb ze een brief geschreven met een dvd-box erbij van mijn serie over psychiaters. Maar ik kreeg maar twee reaties op die brief en wel van Foppe de Haan en Co Adriaanse. ‘Dus dat was geen rijke oogst’. Zodoende probeerde Verbraak een andere aanpak: ‘Ik ben een aantal keren naar Hiddinks huis gereden om te zien of hij thuis was; met een verse taart op de achterbank en m’ n agenda onder m’n arm’.

Eenzaam

Coen Verbraak is helemaal geen voetbalkenner, maar is er wel door gefascineerd. Hij ziet de coaches in feite als topmanagers. Verbraak ‘ Ze leiden bedrijven. Ze proberen het beste in hun mensen naar boven te halen. Dit zijn de mannen die het hoofd koel moeten houden in die rare turbulente wereld die voetbal heet’, zegt hij. ‘Wat ze verbindt is dat ze in het topvoetbal werken en elkaar als concurrent beleven. Wat ze allemaal noemen, is dat het erg eenzaam is daar op die bank. Als het misgaat kijkt niemand naar je om. Als het team faalt is dat de schuld van de coach. En als je succes hebt, is dat het succes van de spelers.’

In het voetbal herkent Verbraak twee scholen. ‘Je hebt de School Hiddink; die laat de spelers los. En de School Van Gaal, die juist bovenop de spelers zit. Die opvattingen lijken elkaar uit te sluiten, maar ze leiden beide tot succes.’

Een aantal coaches werkt in het buitenland. Verbraak: ‘In het buitenland ben je per definitie een autoriteit. Terwijl je in Nederland eerst maar eens moet bewijzen dat je de baas bent. Foppe de Haan, die in Zuid-Afrika werkt, was net zeven dagen in Nederland. Hij was bereid mij hier wat van zijn tijd te geven. Co Adriaanse zat in Qatar. We hadden geen andere keuze dan naar hem toe te gaan. Van Gaal zit in München. Daar hebben we ook gedraaid. Maar Bert van Marwijk moesten we draaien in Zeist. Het was voor de KNVB een principekwestie om het interview daar te doen. Nou, probeer dat opnamemateriaal maar samen te brengen op een evenwichtige manier’, zegt Verbraak.

Buts

Maar hoe ziet de ziel van een toptrainer er nu uit? ‘Een goede vraag. Er zit een dikke laag eelt op. Juist vanwege die druk; altijd gezeik aan je kop. Iedere topcoach heeft absoluut een buts in zijn ziel. Je kunt hun werk vergelijken met het leeghozen van een lekke schuit. Ze hebben vooral last van spelers die geblesseerd zijn. Co Adriaanse zegt: ‘Iedereen wil trainer van Ajax worden. Maar niemand wil het zijn.’ Dat betekent dat het geen gesneden koek is. Dat er dus een zwaar appèl wordt gedaan op je incasseringsvermogen.

RVU, Nederland 2, 21.20 uur, wekelijks vanaf 25 mei Kijken in de ziel: toptrainers