Rondlopen in de snoepwinkel van de journalistiek

Hoe ziet de toekomst van de journalistiek eruit? Niet best, als je Guardian-journalist Nick Davies moet geloven. In februari haalde NPOX de schrijver van Flat Earth News naar Nederland. In zijn boek schrijft Davies dat journalisten tegenwoordig grotendeels verhalen vertellen die niet waar zijn, het leeuwendeel van hun bijdragen rechtstreeks overnemen van persbureaus en dat de commercie een steeds grotere invloed krijgt op de berichtgeving. Davies raakte een snaar bij de aanwezigen, maar kwam niet met oplossingen. Dat die er wél zijn, zal blijken op het NPOX XMedialab The Future of Journalism op 27 en 28 mei aanstaande. De oplossingen worden aangedragen door een indrukwekkende internationale gastenlijst.

Aan de slag

De twaalf gasten houden op de eerste dag ieder een inleiding. Hermans: ‘Om te voorkomen dat zij een irrelevant verhaal vertellen, hebben we op basis van wat er op de verschillende redacties leeft, vragen geformuleerd die de sprekers zullen beantwoorden. Zo geeft Andrew Lih, schrijver van Wikipedia Revolution & Prof Journalism, antwoord op de vraag hoe je bronnen kunt vinden en behouden in een repressief regime als je gewend bent aan westerse tactieken. Brant Houston schetst hoe je op internationaal niveau onderzoeksjournalistiek kunt bedrijven. Robert Baltus van NOS Net vertelt hoe je nieuwe bronnen kunt aan boren en Gijs Rademakers van het TROS EenVandaag panel laat zien hoe je een nieuwsshow interactief kunt maken. Op dag twee gaan alle keynotespeakers aan de slag met de twaalf redacties die beide dagen mee doen aan dit NPOX XMedialab. Aanwezig zijn Zembla, Pauw & Witteman, Nieuwsuur, L'Afrique en Action!, Dit is de Dag, KRO Reporter, Argos, Villa VPRO, NCRV Netwerk, de Digidesk en de research- en economieredactie van de NOS.

Klagen

‘We willen de nieuws- en actualiteitenrubrieken van de publieke omroep laten zien hoe het anders kan, en ze een inhoudelijke impuls geven’, aldus Hermans. ‘In Hilversum gaat het te vaak over wat er allemaal niet kan, over geld en omroeppolitiek. De nadruk ligt op het negatieve. NPOX gaat voor de oplossingen. Met de kwaliteit van de journalistiek zit het wel goed, maar de platforms en het gedrag van de gebruikers veranderen. Wij willen mensen laten reflecteren op hun vak.’ Elings: ‘Journalisten kunnen wel klagen, maar ze kunnen beter zelf initiatieven ontplooien. Zoals Mike Allen, ook een van de twaalf sprekers. Hij werkte bij The Washington Post, maar vroeg zich met een aantal anderen af of die krant er over een paar jaar nog wel zou zijn. In plaats van bij de pakken neer te gaan zitten, richtten ze de website Politico op. Door hun achtergrond werden ze snel serieus genomen en ze zijn nu ‘agendasettend’ als het gaat om politiek nieuws.’

Bemoedigend

Elings en Hermans zijn enorm enthousiast over de naderende tweedaagse bijeenkomst. Hermans: ‘Er zijn altijd mensen die alles bij het oude willen laten, maar de tijd van de journalist als alwetende kenner die op zijn platform de dienst uitmaakt, is voorbij. De enorme belangstelling voor deze workshop (er moest zelfs geloot worden – red.) geeft aan dat dat gegeven ook bij omroepmensen is doorgedrongen. Dat vind ik zeer bemoedigend.’ Elings: ‘Het kan heel confronterend zijn als je zaken anders aan gaat pakken dan je gewend bent. Maar je kunt er ook enorm veel mee winnen.’

Het valt dus eigenlijk wel mee met die crisis in de journalistiek? Beiden: ‘Wat ons betreft wel. Maar wij zijn enorme positivo’s.’

Luc Lansink