Creatieve industrie van Media Park tot Media Nest

Hilversum staat bekend als de ‘mediastad’ van Nederland, en dat wil de gemeente graag zo houden. Maar dat gaat niet vanzelf. Wethouder Jan Rensen (onder andere media) heeft daarom plannen klaarliggen die de positie van Hilversum als mediastad moeten versterken.

Midden april riep de Hilversumse gemeentepolitiek unaniem de landelijke collega’s in Den Haag op om niet al te fors het mes te zetten in de publieke omroep. Uit vrees voor enorme schade aan de plaatselijke economie, benadrukt wethouder Rensen. ‘Heel veel zzp’ers (zelfstandigen zonder personeel, red.) zijn afhankelijk van opdrachten vanuit de omroepwereld. Die hebben de laatste tijd al minder in hun portefeuille. Als Den Haag flink bezuinigt op de publieke omroepen, zullen de omroepen meer in eigen huis produceren. Met als gevolg dat die zzp’ers nog minder te doen krijgen en omvallen.’ De gevolgen voor de werkgelegenheid in Hilversum zullen zeer groot zijn, verwacht Rensen. ‘De creatieve industrie is inclusief de bijbehorende indirecte werkgelegenheid, dus voorzieningen, winkels, horeca en zo, goed voor meer dan de helft van de totale werkgelegenheid hier.’

Alle reden dus voor de gemeente om aan de bel te trekken. En zelf beleid te maken en uit te voeren om die werkgelegenheid in Hilversum te houden. ‘Dan gaat het niet alleen om de publieke omroepen, maar ook om de commerciële, facilitaire bedrijven, gamesindustrie en noem maar op. We moeten breder denken dan alleen de traditionele delen van de sector.’

Nest

Begin dit jaar nam de gemeenteraad het ‘Uitvoeringsplan versterking positie Hilversum mediastad’ aan, dat handen en voeten moet geven aan de beleidsvoornemens. Belangrijke punten: de gemeente moet meer doen op het gebied van innovatie, netwerkvorming en de profilering als mediastad. Rensen: ‘We gaan bijvoorbeeld een aparte ambtenaar aanstellen die moet dienen als een soort aanspreekpunt voor de bedrijven. Een account manager, die bedrijven helpt als ze zich hier willen vestigen, of als ze willen uitbreiden. Eén loket waar ze terecht kunnen met vragen over huisvesting, vergunningen, het bestemmingsplan, parkeergelegenheid enzovoort.’ Die account manager kan er op korte termijn komen, volgens Rensen zijn de sollicitatiegesprekken in een afrondende fase.

Huisvesting kent meer facetten dan hulp bij het aanvragen van vergunningen. Er moet ook ruimte zijn en de gemeente kan een rol spelen in de ondersteuning. Wat ruimte betreft, heeft Hilversum het een en ander te bieden. ‘Het gebied rond de Larenseweg, tussen het station en het Lucentterrein, is bestempeld tot kansenzone. Santbergen (het pand bij het station waar vroeger de Media Academie in zat, red.) is al in gebruik door een aantal mediabedrijven en andere creatieve ondernemingen. De oude melkfabriek aan de Larenseweg, waar nu een aantal beeldende kunstenaars in zit, moet definitief ingericht worden. En het oude GAK-gebouw, net aan de andere kant van het spoor, hoort daar ook bij. We zijn in gesprek met een partij die dat helemaal geschikt wil maken voor creatieve bedrijvigheid. Daarnaast hebben we de oude gemeentewerf aan de Mussenstraat. Om de hoek op de Arendstraat is al onder meer BNN gevestigd en nog een aantal andere creatieve bedrijven. Het terrein op de Mussenstraat willen we opnieuw inrichten. Daar kan bijvoorbeeld ruimte komen voor starters en pre-starters, als een campus, een broedplaats, het Media Nest. Daar zou verder een studio kunnen worden gebouwd. Of andere voorzieningen, bijvoorbeeld voor de HKU die nu nog aan de Oude Amersfoortseweg zit.’ Want aan opleidingen, versterking van de kennisinfrastructuur zoals het in het gemeentelijke plan wordt genoemd, zou ook meer kunnen worden gedaan.

Park

En dan is er uiteraard het Media Park, al jaren de belangrijkste vestigingsplek voor bedrijven uit de sector. TCN, eigenaar van het grootste deel van het park, presenteerde vier jaar geleden een masterplan voor de verdere ontwikkeling van het terrein. De uitvoering daarvan is de afgelopen jaren, mede door de economische crisis, gestagneerd. De bereikbaarheid van het park is verbeterd door de aanleg van twee rotondes en eind dit jaar moet een traverse over de Mies Bouwmanboulevard (een loopbrug dus over de straat) het Media Park verbinden met het station Hilversum Noord. Verder is er een vestiging van Sony BMG op het park gebouwd, maar daarna bleef het stil. Er is leegstand op het terrein en onder meer de geplande verbouwing van het Audiocentrum tot de Muziekfabriek is uitgesteld. Rensen: ‘TCN heeft het moeilijk gehad, maar het lijkt nu weer beter te gaan. Ik weet dat er bijvoorbeeld weer wordt nagedacht over de bouw van een hotel. Het zou goed zijn als er op de weg tussen het Franse Pleintje bij het Mediacentrum en Beeld en Geluid meer reuring komt. Horeca, een supermarkt of zo. Dat maakt het aantrekkelijker om er te werken.’ TCN bevestigt dat het langzaamaan de goede kant opgaat, maar geeft aan dat er nog geen concreet nieuws is te melden.

Imago

Rensen is niet bang dat er veel werkgelegenheid zal wegtrekken naar andere steden in de buurt, zoals Amsterdam. ‘De verhuizing van Endemol was een slag, maar verder is er niet veel vertrokken. Wij hebben een onderzoek laten doen naar de huisvestingsbehoefte in de sector. Veel bedrijven geven aan dat ze graag hier willen zitten. Erger is dat de groei in bijvoorbeeld contentproductie vooral buiten Hilversum plaatsvindt. Wij blijven dus achter in groei, dat is zorgwekkend. Dan moet je bijvoorbeeld denken aan nieuwe platforms, gameconsoles, mobiele telefoons en dergelijke. Dat is sexy en heeft meer te maken met popmuziek en reclame dan met de traditionele omroep. Dat trekt inderdaad naar Amsterdam toe, naar de Westergasfabriek bijvoorbeeld. Het heeft veel te maken met imago. Wij moeten het beeld van Hilversum als klassieke omroepstad ombuigen naar een imago van een stad waarin ook nieuwe media een plek vinden.’

Hilversum werkt daar op verschillende manieren aan. Onder meer door betrokken te zijn, als deelnemer of als sponsor, aan media-evenementen en het uitreiken van de Hilversum Media Innovation Award. Minder in het oog springend misschien, maar daarom niet minder belangrijk, is deelname in projecten van netwerkorganisatie iMMovator. Waaronder de Dutch Media Hub, een project dat Nederland internationaal op de kaart moet zetten als digitale toegangspoort tot de creatieve industrie in Europa. Hilversum blaast daarin een flinke partij mee, vertelt Rensen. ‘Wij zijn als gemeente samen met de provincie Noord-Holland trekker hiervan.’ Na een bezoek van een speciale delegatie aan de Verenigde Staten heeft dat z’n eerste bescheiden vruchten afgeworpen. ‘Eén van de topmensen van Disney belde daarna omdat ze Beeld en Geluid wel eens wilden zien. Die hebben we hier ontvangen. De Amerikanen waren erg geïnteresseerd in de vraag hoe je archieven ontsluit voor het publiek op een vriendelijke manier. Ze waren zeer enthousiast.’

Glas

De wethouder kijkt ook naar de wat verder weg gelegen toekomst. ‘Glasvezelnetwerken’, zegt Rensen, ‘zijn heel belangrijk vanwege de diensten die je erop kunt aanbieden. ‘ De ‘oude’ kabel is niet toereikend voor de toekomst, denkt hij. ‘Op de provinciale weg kun je ook 120 rijden, als het niet te druk is en er geen politie is. Maar de snelweg kan nou eenmaal veel meer verkeer met hoge snelheid aan.’ Hilversum heeft al glasvezelnetten liggen voor bedrijven en in een groot deel van de gemeente zijn ook de woningen inmiddels aangesloten.

De mogelijkheden van glasvezelkabels zijn volgens Rensen enorm. ‘Daarbij hoef je echt niet per se aan internet te denken, of televisie- en telefoondiensten. Er kan veel meer in ‘intranetachtige’ netwerken. Bewaking bijvoorbeeld, of backups maken van databestanden, of lokaal een kerkdienst uitzenden, toepassingen in de gezondheidszorg, betaalde diensten die films of tv-series ontsluiten en noem maar op. Onze fantasie is niet groot genoeg om te weten wat we over vijf jaar doen. Als je nog maar tien jaar geleden tegen iemand had gezegd dat hij een Youtubefilmpje op z’n Hyvespagina zou zetten, was dat volkomen onbegrijpelijk geweest. Wartaal. Nu is het heel gewoon.’

 Bas Nieuwenhuijsen

Foto: Josje Franken